R A T I 0. 21 



Tandem, ut hoc unum addam, diligent! historiae et literarum studio, 

 et quam huic deberaus, exquisita doctrina hunc consequi poterimus fructum , 

 ut experientiae nostrae addamus fidem. Si enim quaeratur, quare expe- 

 rientiam fallacem dixerit Hippocrates, respondemus, eiusmodi intelligenda 

 esse observata et experimenta , quae aut imperfectionis notam prae se 

 ferunt, aut a singulis hominibus facta, nondum aliorum testimonio sunt 

 comprobata. Nimirum experientia subiectiva, quae vocatur, non minus 

 erroribus obnoxia esse solet , quam subiectivum iudicium. Quapropter vix 

 fidem merentur observata singularia, nisi confirmentur consensu quodam 

 communi, aut saltern virorum in arte principum testimonio. Quemadmo- 

 dum igitur observata aliena nostris confirmari debent lucubrationibus, nisi 

 alios semper sequi et servili pecudum generi aequiparari cupiamus, sic 

 vicissim, quae ipsi observasse nobis videmur, repetitis demum aliorum 

 experimentis poterunt comprobari. Sic aetas docet aetatem et coniunctae 

 vires" plurimum valent in faciendis aut perficiendis , quae unius hominis 

 sagacitatem et diligentiam superant. 



Aliud , idque eximium , in literarum studio positum est adiumentum , 

 ubi quaestio est de rebus naturalibus, quas medici curant, intelligendis. 

 Nimirum libri, qui alienae experientiae fructus continent, et ipsius Naturae 

 liber, qui in omnium gratiam apertus, infinitam lectionis copiam et varie- 

 tatem suppeditat, hoc inter sese commune habent, ut solum scientibus 

 prosint aut scire cupientibus. Praestantissima enim, quae tamquam mul- 

 torum haereditatem accepimus , aliorum observata atque inventa , nostrae- 

 que, quas ipsi fecimus, observationes omni fere usu carebunt, nisi ea 

 recte intelligamus intellectaque adhibere sciamus. Quid enim in arduo 

 medendi negotio proficeretur, nisi ex rnorborum formis, quae observatione 

 sensibusque cognoscuntur , eorum natura , quae ut plurimum intus latet et 

 a sensibus remota est, probabiliter posset intelligi? 



Itaque ad naturae observationem uccedere debet naturae interpretatio. 

 In hac tune demum proficiemus, si non solius corporis sed animi quoque 

 oculis omnem rerum formam ac speciem , omnem earum vim ac naturam 

 explorandam esse noverimus. Nisi enim iudicium adhibeatur usu et doctrina 

 subactum, turn in interpretando naturae libro, turn in intelligendis veterum 



