10 I. D E W A L 



busque obtrusit quam plurima excerpta, in legum formam redacta, petita 

 e Sacra Scriptura, Breviario Alariciano, luliani Novellis, Augustini, Am- 

 brosii, et Tsidori scriptis, Rufini, Cassiodori et Bedae historiarum libris, 

 Bonifacii epistolis ac statutis , tandem Juris Canonici fontibus , aliisque bene 

 multis auctoribus. Videtis, AA. , quanta esse debuerit illorum temporum 

 ignorantia , quandoquidem nemo ex tot vetustatis Germanicae testibus vel 

 odoratus sit impostoris protervitatem : imo decies repetita placuit superiori- 

 bus saeculis supposititiae collectionis editio, donee paucis abhinc annis nefa- 

 riam fraudem luculenter exposuerit Knustius, vir sagacissimus et historiae 

 profanae simul atque ecclesiasticae eximie peritus. Sic, uti ad ecclesiam 

 turbandam Pseudo-Isidoriana collectione, ita ad luris publici privatique 

 normas subvertendas aequalium ignorantia turpissime abusus est astutus 

 veterator. 



Paulatim vero periit et Legum popularium et Capitularium auctoritas 

 post divulsum ingens istud Erancorum imperium et adauctam insigniter 

 cleri potestatem. Nee tamen novum sponte se exseruit ius consuetudina- 

 rium antiquis iuris principiis ad mutatam reipublicae conditionem accom- 

 modatis, cuius tune demum vis propria cerni potuit, quum usu forensi 

 et iudicum auctoritate certa quaedam et stabilis in iudiciis exercendis obti- 

 nuisset forma. Accedebant quidem Imperiales ex consilio statuum Imperii 

 divulgatae constitutiones ; sed hae neque multae erant, nee plerumque ad 

 ius civile referebantur , neque universas semper spectabant Imperio Germa- 

 nico subditas regiones. Miserrima interim diu mansit iuris , privati maxime , 

 conditio, atque adeo obliterabantur pristini mores, ut incerto prorsus pede 

 in iustitia tuenda insisterent iudices ac scabini. Quod eo processit, ut, 

 quemadmodum ad quaestionem facti dirimendam in causis criminalibus 

 iudicium Dei experirentur , ita quoque in difficilioribus iuris civilis capitibus 

 ad sortem confugerent. Sic y. g. , ut unum ex Witekindo , scriptore satis 

 bono , exemplum adferam , // quum Imperante Ottone Magno , quaestio 

 incidisset, num nepotes ex filio praemortuo, iure repraesentationis , cum 

 patruis ad avi successionem essent admittendi, de legum varietate facta est 

 contentio fuereque qui dicerent, quod filii filiorum non deberent computari 

 inter filios, hereditatemque legitime cum filiis sortiri, si forte patres eorum 

 obiissent, avis superstitibus. Rex noluit causam arbitris iudicandam com- 



