R A T I 0. 11 



mitti, sed magis rem inter gladiatores decerni iussit. Vicit pars, qui 

 filios filiorum computabant inter filios, et firmatum est, ut aequaliter cum 

 patruis hereditatem dividerent pacto sempiterno." 



Postquam vero ille, quern modo memoravi, diem supremum obiit Prin- 

 ceps, concidit magis magisque Imperatoria maiestas, in diesque excrevit 

 in singulis Regionibus Comitum potentia, qui, in nostra inprimis patria, 

 per breve temporis spatium omnem sibi arrogarunt superioritatem , quam 

 barbare dicunt, territorialem. Huius autem baud infima pars merito habe- 

 batur legum condendarum iurisque constituendi facultas : qua tarn prudenter 

 usi sunt Comftes, ut et hoc nomine devincirent sibi subditos, praesertim 

 eos , qui oppidorum iam opibus ac mercatura florentium et iure civitatis 

 gaudentium moderatores erant ac cives. At vestra sane, AA. ! abuterer 

 patientia, si vel leviter adumbrare tentarem cuncta ilia privilegia, a Comi- 

 tibus et Dioeceseos Traiectinae Episcopis singulis regionibus , tractibus , 

 civitatibus concessa, aut diversa describerem iura municipalia, quae oppi- 

 dorum magistratus, ex auctoritate sibi speciatim tributa, ad consuetudinum 

 vetustarum amussim colligere et scripto consignare instituerunt. 



Verum enim vero, ubi in scripturam redactae erant illae variorum loco- 

 rum consuetudines , ita ut de earum vi atque auctoritate in vita civili et 

 negotiis forensibus nulla amplius existere posset dubitatio, gravissimum 

 sponte apparuit lureconsultorum officium easdem ad singulas , quae orie- 

 bantur, causas adplicandi. 



Quod initio quidem non adeo difficile esse potuit, quandoquidem nemo 

 iuris tune vigentis paulo prudentior nesciret, omnes eiusmodo regionum, 

 oppidorum tractuumve minorum consuetudines nihil aliud continere nisi 

 iuris cuiusdam universae genti communis partem, ad proprium vero civitatis 

 emolumentum atque utilitatem accommodati; quarum auctoritas suapte 

 natura hac nititur conditione , ut agnoscant illud commune ius , e quo , 

 veluti varii ex eodern fonte rivuli, originem repetierint fluxerintque. Quoties 

 igitur aut sitebat specialis loci consuetude, aut hunc mo'do illumve fre- 

 quentiorem casum indicabat, recurrebatur ad commune illud ius, quod 

 a patrum inde memoria a diversis maxime diversorum locorum incolis, 

 utpote e communi stirpe oriundis, fuit usurpatum. 



Videtis; AA. ! quantopere errent ii, qui, quo ties de iuris remotis his 



2* 





