14 I. DE WAL 



quae praeter generaliora ista principia non tantum a 'maioribus erant 

 recepta sed et partim literis consignata. Adde, immoderatarn illam libcr- 

 tatis cupiditatem eo traxisse hominum animos ut in iis oppidis , quae mer- 

 catura opificiisque florebant, id maximum, id praeclarissimum haberetur, 

 ut cives sibi ipsis leges darent, quae recognoscerentur quotannis. Quam 

 novi iuris condendi potestatem baud paucas ob causas a Coniitibus facile 

 impetrasse oppidorum magistratus, unicuique notum est. 



Insignis hinc in diversarum civitatium statutis orta est varietas , nee tamen 

 initio tanta in iis capitibus , quibus iuris privati descriptio continebatur , 

 quarn in aliis, quae magis civitatis administrationem , securitatem pnblicam 

 tuendam, delicta coercenda politiamque urbanam spectabant. Quam auteiu 

 iudicandi normam sequi oportebat iudices in litibus circa civium negotia 

 privata exortis? Arbitrariamne quandam aequitatem? At in plurimis ac 

 difficilioribus iuris locis certae quaedam requiruntur regulae, quae nequa- 

 quam singulorum iudicum arbitrio permitti possunt, sine sumvno iustitiae 

 detrimento. Erat insuper in multis diplomatibus medii aevi ad hunc usque 

 diem servatis eadem fere repetita clausula: //quae hie scripto non sunt 

 consignata, diiudicantor secundum iura, sollerti iudicio." Nihil aliud 

 haec significat, nisi ius commune, quod tacito consensu sibi observandum 

 sumserant cives, legitima indigens interpretatione , et religiosa utentium 

 adplicatione in vita civili. Cuius iuris communis baud spernendam partem 

 ipse sibi perpetuo vindicavit populus simplicissimis illis et gravissimis paroe- 

 miis, quae principia quaedam iuris patrii generaliora commode declarabant, 

 omniumque memoriae inhaerebant. 



Ex iis vero, quae supra diximus, AA! de ingravescente indies magis 

 iudicantium imperitia, repetenda videtur origo instituti, quo magistratus 

 urbis ab alterius urbis scabinis, per consultationem vel per modum appel- 

 lationis et iurisdictionem prorogatam, sententiam peterent de nata diffici- 

 liori iuris quaestione: quod Goudanos a Leidensibus, Amstelaedamenses 

 ab Harlemensibus, Delfenses a Sylvaducensibus , civitates Gelricas pluri- 

 mas a Zutphaniensi tribunali, fecisse constat. Scilicet communis iuris 

 antiqui consulti magis existimabantur ii , quibus ob maiorem civium nume- 

 rum aut alia quacumque de causa plurimae dirimendae erant controversiae. 

 Quis vero credat, genuina semper iuris nostri principia hac forensi discep- 



