R A T I 0. 15 



, 



tatione ad singulas causas esse adaptata? Quis neget, in miserrimo isto 

 iurisprudentiae statu, multarum litium decisionem necessario peti debuisse 

 ex statutis perverse collatis, quae aliquam inter se similitudinis ,speciem 

 referrent ? 



Maiorem vero nostro iure civili certitudinem conciliare in votis erat Carolo 

 Quinto, quum singulas regiones deinceps in suam redigeret potestatem. 

 Anno tricesimo primo saeculi deciuii sexti edicto iussit omnes colligi 

 tractuum oppidorumque consuetudines. Auctores edicti promulgancli fuerunt 

 ICti, qui Regi erant a consiliis. Neque res carebat exemplo. Nimiruni 

 idem per totum , quod praecesserat saeculum , in Francia iam cogitaverant 

 Reges, a Carolo Septimo usque ad Ludovicum Duodecimum. At longe 

 alia erat iuris conditio in ilia Galliae parte, quae a lure Consuetudinario 

 nomen habebat, quam in plurimis nostrae patriae regionibus. Ibi iuris 

 coramunis notionem dudum cum populo communicaverant lureconsulti , 

 qui, de propriis locorum moribus nihil detrahentes, varium apud diversos 

 morem ita perscrutati fuerant, ut colligendo, comparando, deducendo, 

 universales plurimas ex iis depromerent regulas, quae semper et ubique 

 valerent, et generalia simul elicerent principia, quae germanam Iuris 

 Germanici indolem referrent. Probationemne requiritis? Luculentissimum 

 inspicite Bellomanorii librum , Bellovacensium consuetudines continentem , 

 cuius auctor uon tantum ad usum ipsius tractus pristinum, ad iudicia 

 Claromontana, ad iura regionum vicinarum provocat, sed argumentum 

 exponit e iure universali, non Romano, veruni illo, quod omnibus in iis 

 regionibus commune esse historica disquisitione instituta probe persen- 

 tisceret. 



Sed in viarn redeamus, AA. et primarium Caroli Quinti consilium 

 accuratius indagemus. Quod, si quid video, non aliud fuit, quam ut 

 provincias Belgicas , Flandriam et Artesiam arctiori perpetuoque iuris vinculo 

 coniungeret, et eadem opera suum confirmaret imperium. Quod tamen 

 Iniperatoris propositum non ita accipiendum videtur, ut ipsum diversis 

 singulorum locorum consuetudinibus insidiatum esse dicamus, imo contra 

 vel maxime ut de usu revera existente et domesticis loci rationibus nitente 

 rite constaret et sic certior stabiliretur iuris conditio. Itaque id agebat ut 

 in posterum nulla prorsus valeret consuetude , quae non scriptis esset man- 



