58 S. VISSERING 



Ik scliat de studie der Oudheid lioog om het onvergetelijke genot, dat 

 zij hem schenkt, die haar kan liefhebben, en omdat ik haar als het 

 krachtigste middel beschouw, orn nog in ons die xakoxdya&ia, te werken, 

 die harmonische ontwikkeling van geest en gemoed, waarvan de Ouden 

 het geheim bezaten, gelijk den onnavolgelijken naam. En ik verklaar als 

 mijne meening, dat de studie der oude letteren de eenige grondslag en 

 het cement van alle liberale studie is, zonder welke onze Hoogeschool 

 liaren eernaam van Universiteit zou moeten verliezen, om dien van ambacht- 

 school aan te nemen. Maar tegelijk betuig ik van oordeel te zijn , dat 

 onze tegenvvoordige maatschappij hare eigene behoeften heeft, die men 

 niet mag gering achten uit eenzijdige voorliefde voor klassieke studien. 

 Wij mogen niet meer spreken van eene Republiek der Letteren, Wij 

 moeten ons in de werkelijke wereld bewegen, met en voor haar leven en 

 arbeiden. Waar de studie der Oudheid een levenwekkend element moet 

 zijn ter ontwikkeling, daar make men haar niet tot een lastigen kluister, 

 die den vooruitstrevenden geest terug houdt. Zij moet middel, zij kan 

 geen doel meer zijn. Oudtijds besteedde men veel tijds en arbeids, en 

 ook \vel veel slaags, om de jongens op de schoolbanken slechte Latijnsche 

 verzen te leeren maken. Men is het thans vrij wel eens, dat het school- 

 uur op onze Gymnasicn beter besteed kan worden. Passen wij dit voor- 

 beeld toe. Men poge niet langer in de taal der Romeinen begrippen uit 

 te drukken, die hun vreemd waren, en waarvoor zij geene woorden hadden. 



Onder de vakken van wetenschap, die het eigendom zijn van den lateren 

 tijd, is de wetenschap van het maatschappelijke leven. Zij is opgegroeid 

 uit en met de nieuwere maatschappij zelve: zij was onbekend in de oude: 

 zij was er onbestaanbaar. De naam, dien zij van de school ontvangen 

 heeft, OECONOMIA POLITICA al geven wij een oogenblik toe, dat hij 

 gelukkig ontleend is aan eenen klassieken taalvorm is noch den auteur 

 der nOAITEIA, noch dien van den OIKONOMIKOZ AOFOZ, noch dien 

 der IIOAITIKA ingevallen, omdat geen hunner behoefte had aan zulken 

 naam, om een zelfstandig denkbeeld onderscheidend uit te drukken. En 

 indien men Rome's grooten eclectischen wijsgeer, die zoo gaarne de gele- 

 genheicl waarnam, om met zijne Grieksche studien te pronken, de vraag 

 had kunnen voorleggen, wat olxovofita nokirixr) beteekende, hij zou 



