44 R. P. A. DOZY 



land, onder Karel I, de republiek, Karel II, Jacob en Willein, liever 

 beoefenen dan de gelijktijdige historie van Frankrijk, Duitschland of Italie. 

 Thans wordt Europa geschokt door omwenteling op omwenteling; alles 

 staat op losse schroeven ; heden wordt afgebroken wat gisteren werd opge- 

 bouwd; elke partij wil hare theorien verwezenlijken ; in Frankrijk en in 

 Duitschland staan de lagere volksklassen vijandig tegen den burgerstand 

 over. Aan de geschiedenis vragen wij lessen; maar zal bet tijdperk van 

 Lodewijk XIV ons een juister inzigt geven in den strijd der partijen , de 

 ontwikkeling der constitution , de werking der politieke hartstogten bij de 

 menigte, de sluwe kunstgrepen der demagogen? 



Ziet daarentegen de Middeleeuwen ! Waarheen gij ook den blik wendt, 

 overal vindt gij politiek leven. Ziet de Noordsche rijken, waar, voor de 

 invoering des Christendoms, maar een stand is, bij wien alle wetgevende 

 magt op de land- en rijksdageu berust, die der vrije boeren. Ziet hoe 

 zich daar langzamerhand de standen vormen. Eerst de geestelijkheid. Te- 

 gen het einde der elfde eeuw, nu het Christendom in Denemarken de 

 heerschende godsdienst geworden is, zoekt Koning Knoed, naderhand de 

 Heilige bijgenaamd, een steun tegen zijn volk in de geestelijkheid. Plot- 

 seling verheft hij de acht Deensche bisschoppen, die tot nu toe geene bij- 

 zondere achting hebben genoten , tot den eersten rijksstand. Omstreeks 

 het midden der 12 de eeuw verheft zich de adel. Denemarken is, vooral 

 onder de regering van Niels, door buitenlandsche oorlogen zeer verzwakt, 

 en daar men eene geoefende ruiterij noodig heeft, geven de Koningen 

 leenen, waaraan de verpligting van ruiterdienst verbonden is; die leenen 

 worden later erfelijk. Door geldgebrek gedwongen, verpanden de Konin- 

 gen hunne landgoederen , en zijn naderhand niet in staat het pandgeld 

 terug te geven. Zoo vermeerdert zich het grondbezit van den Deenschen 

 adel. (Na de Hervorming, toen de goederen der geestelijkheid verbeurd 

 waren verklaard, bezat de adel negen tienden van het Rijk.) 



Het ligt in den aard der zaak dat nu ook de politieke invloed van adel 

 en geestelijkheid stijgt. Vroeger werd de Koning, zoo als de kroniek- 

 schrijvers uitdrukkelijk vermelden, te Isore gekozen door ltd geheele volk; 

 maar in 1157 wordt Waldemar gekozen door al de rijJcsgrooten. Maar de 

 boeren bieden herhaaldelijk tegenstand, en merkwaardig is de lange strijd, 



