REDEVOERING. 45 



dien zij tegen adel en geestelijkheid voeren , vooral in de thaus Zweedsche 

 provincie Schonen. Maar zij moeten bukken; op de rijksdagen worden zij 

 hoe langer hoe meer op den achtergrond geschoven; eindelijk verliezen zij 

 hunne politieke regten. Zij verarmen naarmate adel en geestelijkheid rijker 

 worden, want zij en de stedelingen moeten alleen al de belastingen op- 

 brengen. Ten laatste wordt de Deensche boer een lijfeigene. 



In den beginne hebben adel en geestelijkheid de Koningen ondersteund; 

 maar weldra blijkt het, dat de Koningen, door de verheffing dier beide 

 standen, zich veel gevaarlijker vijanden hebben voorbereid, dan het volk 

 ooit was geweest. De strijd is nu tusschen de bevoorregte standen en den 

 Koning. De aristocratie behaalt de overwinning. Geen Koning wordt nu 

 meer gekozen, of hij moet met haar een contract aangaan, eene verkie- 

 zings-capitulatie , zoo als het heet. Bij dat contract verzekert de Koning 

 aan de aristocratie de buitensporigste voorregten, en kent haar het regt 

 tot opstand toe, zoodra hij tegen dat contract handelt; een regt dat de 

 Koningen van Aragon eveneens aan de aristocratie van hun Rijk toekenden. 

 De koninklijke magt wordt in Denemarken tot eene ijdele schaduw, vooral 

 nu de aristocratie eenige weinige Edelen en Bisschoppen, onder den naam 

 van Rijksraad, gekozen heeft, die den Koning in alles moeten leiden, en 

 die inderdaad Denemarken regeren. 



In Zweden houdt zich de Oud-Scandinavische staatsinrigting veel langer 

 staande dan in Denemarken. Eeii plan wordt hardnekkig door de Zweed- 

 sche aristocratie vervolgd : Zweden moet met een ancler rijk vereenigd zijn ; 

 de Koning moet in dat andere rijk zijn verblijf houden ; in Zweden moeten 

 de Edelen regeren, en is de gelegenheid gunstig, dan moeten zij tegen 

 den vorst opstaan en het Rijk onder elkander verdeelen. In zijn geheel 

 kan de aristocratie dit plan nooit verwezenlijken. De Unie van Calmar. is 

 haar werk, en brengt haar nader tot haar doel. Belangrijk is het, na te 

 gaan hoe de boerenstand, door vrijheids- en vaderlandsliefde bezield, zich 

 steeds verzet tegen die vereeniging met Denemarken, die inderdaad Zweden 

 tot een Deensch wingewest vernederde; eerst onder Engelbrecht, later 

 onder de drie Sturen, die wel is waar volksleiders zijn, maar in den 

 schoonsten zin. Eindelijk verijdelt het Stockholmer bloedbad al de ver- 

 wachtingen van den adel; de jongeling wiens leus is ,,door God en Zwedens 



