46 R. P. A. DOZY 



hoerenstand!" verdrijft de Deenen voor altijd uit Zweden. Met minder 

 kans van te slagen vat de adel zijn plan weder op, nu Sigismund den 

 Poolschen troon beklimt; de vereeniging met dat rijk mislukt geheel en al. 

 Maar de Wasa's blijven geene volksvrienden , zoo als de Sturen steeds 

 waren geweest. De magt der aristocratic klimt, en in de 17 de eeuw heeft 

 zij zoowel in Zweden als in Denemarken zulk eene hoogte bereikt, dat de 

 overige standen tot een wanhopigen stap liunne toevlugt nemen. Ncrgens 

 elders hebben de Stenden zelve den representatieven regeringsvorm vernie- 

 tigd; het valt ook te betwijfelen of dit wel het doel der Deensche en 

 Zweedsche Stenden was. Zij wilden de aristocratie fnuiken; daarom ver- 

 bonden zij zich met Frederik III en Karel XI; maar Frederik en Karel 

 plukten alleen de vruchten dezer beide omwentelingen. 



Gaat de geschiedenis der Fransche communes na. Onder de Merovingen 

 en Carolingen staan Franken en Galliers tegen elkander over, als overwin- 

 naars en overwonnenen. Onder de Capetingen gaat het verschil der volken 

 over in .het verschil der standen. Eene eeuw nadat de graaf van Parijs den 

 troon had bestegen, vertoonen zich de eerste sporen van de vestiging der 

 communes; de democratische geest, die zoo lang had gesluimerd, ontwaakt. 

 De nieuwere wetenschap heeft de dwaalbegrippen , die men vroeger omtrent 

 het ontstaan der communes koesterde, vernietigd, en aangetoond, dat deze 

 hare vrijheid geenszins aan de Koningen te danken hebben, zoo als 

 zelfs in eeu staatsstuk, de Fransche grondwet van 1814, is beweerd, 

 maar bijna alleen aan den moed en de volharding der wakkere burgers, 

 die een nieuw leven schonken aan de municipaliteit, die vele steden onder 

 het Romeinsche Keizerrijk bezeten hadden, en die zij nooit geheel hadden 

 verloren. Maar iedere stad rnoet een langen strijd voeren, geweld met 

 geweld keeren, eer zij de municipale vrijheid, het republikeinsche zelfbe- 

 stuur, het regt van vrede en oorlog, volkomen bezit, en ten noorden der 

 Loire wordt die strijd vooral tegen de bisschoppen en abten gevoerd, die 

 heeren waren der meeste steden. Dat daardoor de geechiedenis van iedere 

 commune belangrijk wordt, als zij slechts door tijdgenooten uitvoerig is 

 opgeteekend . niemand zal het ontkennen, die b. v. de geschiedenis van 

 Laon, Reims en Vezelay uit Thierry's voortreffelijke verhalen kent. ,,Als 

 men," zegt deze groote meester, ,,als men oplettend de municipale omwen- 



