REDEVO BRING. 167 



En, wat betreft de godsdienstige drangredenen onzer vrome vaderen, 

 wie zoude niet wenschen , dat het heiligste en verhevenste wat de mensch 

 bezit, steeds met wijsheid en zachtmoedigheid ware bestuurd, en op het 

 leven toegepast; want dit kan niet anders dan den God der liefde wel- 

 gevallig zijn. Maar, indieu wij hen, die opregtelijk betuigden, dat in de 

 jaren Imnner jongelingschap, bij politieke opgewondenheid , hun hoofd, niet 

 hun hart had medegehold, gaarne hunne dwaling vergeven: wie zoude het 

 dan in de vaderen, na de bitterheid der tijden door hen beleefd, niet 

 verschoonbaar achten , dat hun ijver jegens andersdenkenden wel eens te 

 verre is gegaan , en niet is vrij te pieiten van twistzieke vervolging en 

 geestelijke heerschappij ? 



Evenwel zij het verre van ons , zelfs eenen schijn van soortgelijke blaam 

 te werpen op de brave mannen, die allereerst en voornamelijk de hand 

 hebben geleend tot het oprigten onzer oudste academien. Hoort WILLEM 

 VAN ORANJE, of WJLLEM LODEWIJK 1 ), of ook de Staten van ons gewest 8 ); 

 en zoo gij hunne redenen niet kunt billijken, o, keurt dan gerustelijk den 

 opstand af tegen Spanje , en zegt , dat het beter ware geweest , zich aan de 

 //vierege tyrannije ende verdruckinge soo des goddelycken diensts als der 

 vrijheit der landen" te onderwerpen. Het zijn woorden, door den vader 

 des vaderlands , in zijnen heerlijken brief aan de Staten van Holland ge- 

 schreven te Middelburg op den 28 December 1574 3 ). De tyrannij van 

 den vreemdeling op het geweten en de burgerlijke vrijheid der landzaten, 

 vooral ook in hun kroost, voor altijd te vernietigen, zietdaar, naar zijne 

 meening, de bijzonder aangename dienst door 's lands staten Gode te 

 bewijzen. Daarom moest de jeugd // beyde in de rechte kennisse Godts , 

 ende allerley goede eerlycke ende vrye consten ende wetenschappen , die- 

 neude tot die wettelycke regieringe' der landen, opgevoet ende onderricht 

 worden." Onvergetelijke woorden van den braven en schranderen vorst ! 

 Ja waarlijk, zulk eene universiteit zoude niets anders wezen dan een 

 // vast blokhuis en bewaarnisse der gantschen landen , en mede een onver- 



!) Zie WINSEMIUS, Chronique van Frieslant. Franek. 1622. bl. 759 en vv. 

 *) Effig. et vitae Prof. Groning. p. 4 6. 



3 ) Zie N. C. KIST, Sijdragen tot de vrocgste gescMedenis der hoogeschool te Leiden, (1850), 

 bl. 115, 116. 



