REDEVOER1NG. 149 



genooten met eerbied en ingenomenheid bezielt voor al wat den nadenken- 

 den en ernstig gestemden mensch steeds het meeste belang moet inboeze- 

 men? Of zoude het mogelijk zijn, dat eene natie, waaraan met eenig 

 regt de lof der genoerade deugden wordt toegekend, de beste schatten der 

 menschheid had leeren kennen, en deze aan den ijdelen wind van dwaze 

 en onervaren predikers van volksgeluk gewillig konde prijs geven? Zoude 

 echte godsdienstigheid , zoude hoogschatting van volksonderwijs , en al wat 

 ter beschaving en veredeling van verstand en hart dienstbaar is bevonden, 

 bij het nakroost geheel kunnen verloren gaan , of door hetzelve , bij het 

 ontstaan van nieuwe en bedriegelijke denkbeelden over het geluk en de 

 waardigheid der volkeren, als onnutte ballast worden weggeworpen? 



Neen, zegt gij met mij, dit is onmogelijk. Maar twijfel daarom niet 

 aan onzen ' burgerzin , aan onze gehechtheid aan een vaderland , door zoo 

 vele blijken der goddelijke voorzienigheid bewaard, door zoo vele beproe- 

 vingen , ook van eigene schuld, gelouterd. Vraag het aan de jaren 1813 

 en 1815, 1830 en volgende, welke wij beleefd hebben, of bij den zoo- 

 genaamd koelen Nederlander geestdrift kan ontstaan, kracht zich ont- 

 wikkelen , als het de eere geldt van het land , door der vaderen rnoed en 

 trouwe vrijgevochten. Maar, staat deze niet op het spel, beproef het den 

 braven burger uit den kring zijner huisselijke bedrijvigheid te lokken, of 

 zijnen aanleg als met eenen vreemden tooverslag te herscheppen; spiegel 

 hem de zaligheid voor en de meerdere voortreffelijkheid van een volk , 

 door opleiding en gewoonte met de woelingen des politieken levens ver- 

 trouwd ; men zal u (ik spreek niet van alien ; want het ontbreekt geene 

 menschelijke zamenleving aan roemzuchtigen , mannen van name, bejagers 

 van ijdele klanken , met vreemde wijsheid doorvoed , en aanbidders hunner 

 eigene droombeelden) men zal u toch meerendeels met bevreemdend schou- 

 derophalen naar het zuiden wijzen , en vragen , of gij in de latere lot- 

 gevallen der zich noemende meest beschaafde natie hare wijsheid meent te 

 herkennen; of gij het jaar 1795 met zijnen heerlijken nasleep vergeten zijt; 

 en u niet herinnert , dat door uwe ouders , of misschien ook door u zelven , 

 de vruchten der zoozeer vergode vrijheid, gelijkheid en broederschap, niet 

 altijd even smakelijk zijn bevonden. 



Tast daarentegen de schatten aan, welke een edele volksgeest als het 



