REDE VOER ING. 151 



onze feestvreugde , opdat ieder ingezeten van stad en land toone, hoe lief 

 en onwaardeerbaar hem onze inrigting zij aan hoogere kennis en weten- 

 schap toegevvijd. 



En nu, MM. HH! zoude ik bij zulk eene stemming van den volksgeest 

 van verre zoeken, wat mij als grondtoon van dit feest ieder feestgenoot 

 schijnt aan te geven? Deze toon van edele en waardige volksvreugde zij 

 dan ook het eenige onderwerp mijner eenvoudige toespraak. Ik noodig 

 u uit mij welwillend met uwe aandacht te vergezellen, terwijl ik, mij de 

 geschiedenis ten nutte makende der vroege verlichting en wetenschappelijke 

 kennis in deze gewesten, en hier en daar eenen vlugtigen blik werpende 

 op het ontstaan en de ontwikkeling der vaderlandsche hoogescholen , tot u 

 spreke over de loffelijke ingenomenheid van ons volk met zijne wetenschap- 

 pelijke iwigtingen. 



I. Loffelijk is deze ingenomenheid, en prijselijk in de hoogste mate: 

 want zij is een bewijs der waardeering van eene der voortreffelijkste gaven , 

 ons door den goeden God uit zijne volheid medegedeeld. 



Of kent gij iets beters, iets meer verheffends voor den mensch, wiens 

 grondslag in het stof is , dan het vermogen om het kunstig en onbegrijpe- 

 lijk zamenstel van ligchaam en geest in working en als in gestadigen gang 

 te brengen, ten einde hij iets versta en gevoele van zijne betrekking tot 

 dien Hoogverhevene , van wien zoo veel voortreffelijks in zijn aanwezen is 

 nedergedaald ; ten einde hij het doel van zijn eigen bestaan, en der ver- 

 eeniging met zijns gelijken en aanverwanten naar den geest moge nasporen , 

 en de pligten kenne, welke het besef van zulk eene hooge waarde zijner 

 natuur hem oplegt; ten einde hij de wereld in, en boven en rondom zich 

 bespiede, doorzoeke, trachte te begrijpen, en deze kennis te zijner ver- 

 edeling, ter vermeerdering van menschengeluk , en ter eere van den groo- 

 ten formeerder, met ontzag en bewondering zich eigen make? 



Maar, gij stemt het mij toe, geeerde hoorders! niet iedere sprank van 

 dit goddelijk vuur, zoo ligtelijk in elken onverbasterden mensch op te 

 wekkeu, ontsteekt oogenblikkelijk het voile licht der waarheid; niet de 

 eerste gewaarwording , niet ieder duister, onvolkomen, op zich zelf staand, 



