]58 J. H. PHILIPSE 



en zedeloosheid der kloosterlingen ; de drieste onkunde van het volk bedroeft 

 hem : en dan het heiligste ontheiligd ! het zout der aarde weggesmeten ! 

 Neen , zegt hij , dit kan , dit mag zoo niet blijven. De mensch naar Gods 

 beeld geschapen, en bestemd om naar zijnen hcerlijken aanleg te kennen 

 en te handelen , mag niet langer door onze schuld in dien poel van zonde 

 en ellende worden voorgegaan! 



Wat is dit , mijne hoorders ! Het is een vonk van hemelsch vuur , 

 in de borst van dezen uitgelezenen man ontstoken , en die al ras en in hem 

 en in zijne medeburgers eenen gloed van leven en nieuwe ontwikkeling zal 

 doen ontstaan , ter verlichting , ter veredeling van tijdgenoot en nakome- 

 lingschap. Zoo iets is onafhankelijk van plaats en luchtstreek. Dit kon 

 in de meer noordelijke gewesten van Nederland gebeuren. Wij weten het : 

 het is gebeurd. 



A'oorheen toch mogen zelfs pnze grootste literatoren , bij het vermelden 

 der herleving van letterkunde en geleerdheid in Europa , slechts naar het 

 zuiden de oogen hebben gerigt , en deze gewigtige gebeurtenis hebben 

 teruggebragt tot den aanvang der 15 e eeuw l ) ; thans is het immers meer 

 algemeen erkend, dat reeds vroeger in Deventer, en ook spoedig elders in 

 ons vaderland , een licht is opgegaan van zuiverder kennis , hetwelk , als 

 voorbode van ware geleerdheid en veredeliug des volks, wijd en zijd door- 

 drong; ja, dat hetgeen Italic voor het zuidelijk Europa was, Nederland in 

 vele opzigten voor de meer noordelijke gewesten van datzelfde werelddeel 

 is geworden. Het zijn de woorden van den geleerden DELPRAT, in het 

 slot zijner verhandeling over de broederschap van GERARD GROOTE en de 

 fraterhuizen 2 ). En inderdaad, elke bladzijde van dit belangrijk geschrift, 

 uit de geloofwaardigste bronnen geput, staafl het met onloochenbare be- 

 wijzen , de vrome ijver en overtuigende welsprekendheid van dien voor- 

 treffelijken man , later ondersteund door de zeldzame schranderheid van 

 ELORIS RADEWIJNSZ, GROOTE'S leerling en vriend, hebben in de stichting 

 der broederschap des gemeenen levens de kiem gelegd eener inrigting, 



') Zie A. YPEY , Leerrede ter gedachtenis v. d. yroote verdienst. der Nederl., letrekk. de 

 kerkhervorminy. (Gron. 1817) bl. 40 (6). 



*) G. H. M. DKLFKAT , Verhandeling , enz. j uitgegeven door het Utrechtsch Genootschap. 

 Utr. 1830. bl. 263. 



