REDE VO BRING. 159 



die spoedig in ons vaderland en in Duitschland , overal waar zij hare 

 takken uitbreidde, den kanker der maatschappijen tegenwerkte, nieuwe 

 kracht en leven deed ontstaan, en in vereeniging met hen, die in het 

 zuidelijker Europa de schriften der ouden aan het h'cht bragten , gedurende 

 ruim anderhalve eeuw, eenen schat van levenswijsheid en gezuiverde we- 

 tenschap heeft verspreid, waarin de kerkhervorming is gerijpt, en waaruit 

 de ontluikende hoogere scholen hare beste sappen en kracht hebben ont- 

 leend. Overal, waar deze broederschap zich vestigde, en zij beval zich 

 spoedig zelve aan , of werd door de edelsten in den lande aanbevolen , 

 rezen scholen op uit haar midden, of nevens haar, welker hulpmiddelen 

 door die vrome broederen werden verrijkt, welker leerlingen met liefde 

 werden opgenomen of voorbereid, en men zag welhaast uit deze inrigtingen 

 van godsdienstig volks- en geleerd-onderwijs mannen optreden, die en in 

 ons vaderland en bij den vreemdeling als herstellers der wetenschap, ja 

 als lichten der wereld tot op den huidigen dag worden geprezen. 



Wie nu waren zij , die vooral in de 15 e eeuw met zoo veel roem dien- 

 zelfden weg betraden en verder en verder voortzetteden , vroeger door 

 GERARD GROOTE , lang voor het uitvinden der drukkunst , geopend ? 

 Ingezetenen van Groningen , indien de verdiensten van het voorgeslacht 

 ons toebehooren, o dan verheffe zich uwe borst, of liever, uwe dankbaar- 

 heid rijze tot den Allerhoogste voor de eer aan uwe stad en gewest te 

 beurt gevallen, en den vroegen zegen der volks-verlichting aldaar genoten. 

 Neen waarlijk, als de knaap door zijnen vader of leermeester op Heiligerlee 

 en de stad onzer inwoning wordt gewezen , als merkwaardig in de vader- 

 landsche geschiedenis ; als hij met voldoening nevens vader WILLEM , ook 

 de namen van LODEWIJK en ADOLF VAN NASSAU, van RABENHAUPT ver- 

 nomen heeft, behoeft hij geene veel ruimere landkaart, om ook de lich- 

 tende punten te leeren kennen , het vroegst uit den nacht der middel- 

 eeuwen zigtbaar geworden. Men wijze hem gerustelijk, nevens Deventer, 

 op de Aduarder abdij , op de Bedumer school , of later , op die van 

 St. Maarten met haren voortreffelijken REGNERUS PRAEDINIUS: en wie 

 zoude de wereldberoemde namen van WESSEL GANSFORT en RUDOLF AGRI- 

 COLA nevens die van ALEXANDER HEGIUS en DESIDERIUS ERASMUS durven 

 verzwijgen ? 



