REDEVOERING. 73 



en in de ziel geprent, de wetenschap, dat de vrijheid van alien in het 

 belang van alien is. Zoo zien wij onder haar schild oprijzen de vrijheid 

 van geweten, die den zedelijken mensch verheft; de vrijheid van denken 

 en zijne gedachten te uiten, die verlichting en beschaving doet stralen; de 

 vrijheid des persoons, die den mensch voor de zarnenleving vornit, 'de 

 vrijheid des burgers , die aan alien stem geeft , waar het aller belang 

 geldt; de vrijheid van den arbeid, die ieder het regt verzekert om zijne 

 vermogens naar zijnen aanleg in het belang van alien te gebruiken. 



En zoo zien we, o schoone triomf! de wetenschap hand aan hand gaan 

 met de godsdienst der liefde. //Hier treedt" (het zijn de woorden van 

 eenen jeugdigen geleerde, die nog voor weinig tijds onder de kweekelingen 

 dezer Hoogeschool geteld werd, woorden, die ik gaarne tot de mijne maak) 

 "hier treedt eene wetenschap op, die zich enkel tot aardsche goederen 

 //bepaalt, en haar grootste les is dezelfde, als die der Godsdienst: bemin 

 a uwe naasten ! Dus konit bij de drangreden van pligt nog die van het 

 //eigenbelang, en dan zullen toch die twee lessen, die om verschillende 

 //redenen denzelfden weg aanprijzen, wel eene vaste overtuiging geven en 

 //de bewandeling van dat regte pad gemakkelijk maken!" 



En is dan nu de strijd volstreden? Wie is er onder ons, M. H., 

 die zich het droombeeld kan scheppen van een volstreden strijd hier op 

 aarde? van een nieuw paradijs, waarin het zal zijn gelijk de dichter zingt: 

 //De wolf zal met het scliaap verkeeren"? Neen, eer zal het gedierte 

 des velds zijnen aard verloochenen , eer de verordening, den mensch 

 gesteld, dat zijn leven op aarde een strijd is, zal worden opgeheven. 



Echter zijn er geweest, die, in zoete dweeperijen verzonken, zich zulk 

 eenen volmaakten gelukstaat gedacht en geschilderd hebben; er zijn er 

 geweest, die hebben gewaand zulk eene heerlijke toekomst door hunne 

 kracht en hunnen wil te kunnen verwezenlijken. Ongelukkigen , die zich 

 om de wille hunner idealen armoede, smaad, vervolging, kluisters en den 

 marteldood getroost hebben; die over de lijdende menschheid, die ze 

 wilden opbeuren, slechts teleurstelling of, helaas! nameloozen jammer en 

 ellende hebben uitgestort. Ook hunne fout was miskenning der natuur- 



10 



