R A T I 0. 105 



tullio Graeciae Graecara discerent elegantiam et doctrinam, abibant alii 

 Massiliam, qune inter barbaros mores et artes patrias conservarat , Romae 

 quoque scholae exstiterunt , ubi Grararaaticorum et rhetorum praecepta audire 

 juvenes poterant et litteras Graecas doceri. 



Sic mox per totum orbem Roman urn doctrinarum scholae conditae, quas 

 omnes frequentabant aliquam sibi doctrinae laudem quaerentes. Audiebant 

 in illis praeceptores , de sua doctrina agentes, exponentes primarios anti- 

 quitatis auctores , variis exercitiis eorum excolentes . ingenia. Non ego 

 harum scholarum laudes celebrabo, a quibus scio antiquorum nonnullos 

 eloquentiae corruptionem derivasse , sed hoc tamen , quaeso , mihi concedatis , 

 per has schplus deinde antiquitatis cognitionem servatam fuisse et propaga- 

 tam per provincias, hisque deberi, si non plane interierit apud posteros 

 priorum aemulatio , illas denique perfugium litterarum fuisse et seminarium , 

 cum ingrueret jam undique barbaries. 



Bene igitur et laudabiliter fecerunt Romani linperatores, qui illarum 

 scholarum curam susceperunt curaruntque ut optimi quique in iis docerent, 

 honoribus et stipendiis ornati, et si in multis errarint, hae tamen in re 

 posteris exemplum reliquerunt quod imitarentur, pubHcae institutiouis 

 curam agentes. 



De qua re hac opportunitate dicere cum mihi proposueriin , Vos , Audi- 

 tores humanissimi, ut benigne me audiatis, enixe rogatos volo. Habeat 

 apud vos mea oratio commendationem ab argumento nee ab hoc loco, 

 nee a nostris temporibus alieno. Sentio et probe perspicio, quam multa 

 mihi desint, quam ut de eo ornate dicere possim et copfose, sed quod 

 meae defuerit vel facundiae vel doctrinae vestra, quaeso, suppleat benevolen- 

 tia, atque potius considerare velitis rerum gravitatem, quam dicentis artem, 

 cum me audiatis : de laudabili cura, quam Imperatores Romani habuerint 

 institutionis publicae juventutis. 



Antequam vero eo progredior, de illis grammatices et rhetorices studiis 

 dicendum , quas in scholis Romani juvenes solebant tractare. "Et certe , 

 Auditores, aliter illi ac nos grammaticam accipiebant; Varronem testem 

 audite : grammatica est , inquit , scientia eorurn , quae a poetis , historicis , 

 oratorib usque dicuntur. Haec jam in artis formam redacta complectebatur 



14 



