106 B. J. LINTELO DE GEER 



poetarum pertractationem , historiarum cognitionem , interpretationem ver- 

 borum , pronuntiandi denique quendam sonum. Sic sane ilia plus habebat 

 in Tecessu quam fronte promittebat : nam et scribendi ratio conjuncta cum 

 loquendo est et enarrationem praecedit emendata lectio et mixtum his 

 omnibus judicium est. Propterea praeter rationem recte loquendi, non pa- 

 rum alioquin copiosam, ilia prope omnium maximarum artium scientiam 

 amplexa est. Quidquid ad intelligendos auctores requireretur , linguae 

 adcuratam cognitionem , verborum notationem , niythologiae , bistoriae , phi- 

 losophiae , artium notitiam ad grammaticam artem retulerunt antiqui. Ne quis 

 igitur tanquam parva fastidiat antiquae grammatices praecepta, quia inte- 

 riora velut sacri hujus adeuntibus apparebit multa rerum subtilitas, quae 

 non modo acuere ingenia puerilia posset, sed exercere altissimam quoque 

 eruditionem ac scientiam. 



Et quid de arte rhetorica dicam? Novimus quanti hoc veteres aesti- 

 marint, pulcre , ornate, apte dicere , ut oratio hanc haberet vim ut esset 

 quam maxime jucunda, quam maxime in sensus eorum, qui audiunt, 

 influeret et quam plurimis esset rebus instructa. Hanc dicendi artem 

 tradebant rhetores iis, qui grammaticorum scholas reliquerant. Dicta prae- 

 clare per omnes figuras, per casus et apologos aliter atque aliter expone- 

 bant, contexebant narrationes factorum, laudationes virorum illustrium, 

 vituperia, fabulas. In primis controversias tractabant ipsi praeeuntes de- 

 clamando vel declamantes juvenes moderantes, illos ad verba arteficiose 

 facienda catisasque orandas instituebant. 



Difficilius sane ilia, quam grammaticorum ars, Romae recepta fuit. 

 Ante Augusti tempora inter libertinos praeceptores continebatur et turpe 

 erat docere, quod honestum erat discere. Turn Blandus rhetor primus, 

 eques Romanus, Romae docuit et ab hoc inde tempore rhetorum quoque 

 doctrina vigescere et celebrari coepit. Cum eloquentia a foro et campo 

 se ad subsellia judicum recepisset, minus his artibus pectus implebant 

 juvenes, in quibus de bonis ac malis, de honesto ac turpi , de justo et 

 injusto disputabatur, quam ut declamando in scholis linguam modo et 

 vocem exercerent. 



Intelligitis , Auditores, haec grammatices et rhetorices studia apud 

 Romanos omnibus Propaedeusin fuisse, quibus praepararentur ad alias 



