R A T I 0. 107 



doctrinas tractandas , resque civiles suscipiendas. Et certe , exstincta liber- 

 tate et foro deserto, tota juventutis institutio his scholis absolvebatur. 

 Has omnes frequentabant adeo, ut, omnibus jam pervulgatis, vix quisquani 

 esset, quin elementis studiorum, etsi non instructus, at certe imbutus 

 esset. Nee Romae tantum sed in provinciis quoque hoc obtinuit, ubivis 

 per totum orbem Romanum illae maximam vim in hominum studia ha- 

 buerunt. Non minim profecto earum curam Imperatores suscepisse, eoque 

 niajorem, quo pluris ipsi haec studia aestimarint. 



Hac mente , ut a studiis bellicis hominum animos ad pacis artes re- 

 duceret, Julius Caesar omnes medicos et artium liberalium doctores civitate 

 donavit , hoc optimum' ratus remedium , quo exasperates factionibus animos 

 leniret, si ad literarum studia mentes converteret. Propterea bibliothecas 

 in publicum usum instituit earumque curam Varroni , at quali viro ! man- 

 davit. Novimus idem deinde fecisse Asinium Pollionem, et quantopere 

 Augustus litteris faverit, inde apparuit, cum Verrium Flaccum, celebrem 

 grammaticum , nepotibus suis praeceptoreni elegerit, quern magna sibi 

 mercede devinxerat. Alium Maecenatis amicum Cajurn Melissum ordinandis 

 bibliothecis in porticu Octavia praefecit. Nolo de aliis nunc Imperatoribus- 

 dicere, quamquam Claudium novimus disciplinis liberalibus inde a prima 

 aetate non mediocrem operam dedisse. Ad Vespasianum propero. Videte 

 quantopere hie ingenia et artes excoluerit! Primus hie e fisco annua 

 centena constitnit Latinis et Graecis rhetoribus, qui Romae docerent et 

 publica auctoritate juventutem instituerent. Noluit caput orbis Romani hac 

 in re cedere civitatibus Graecis, ubi jam diu publice docebant magistri, 

 hoc existimans maximum urbis imperiique ornamentum, si litterae et 

 doctruae florerent. Propterea quoque confirmavit grammaticis et oratoribus 

 civilium munerum vacationem, ante jam concessam, nee earn ademit phi- 

 losophis , quamquam eos nimia loquendi libertate offensus ex urbe expulisset. 

 Sic Vespasianus conditor scholarurn publicarum in urbe exstitit. Et quos ele- 

 gerit magistros , Auditores, velQuinctiliani, atquanti viri,nos docet exemplum, 

 qui sub ejus auspiciis florem juventutis Romanae , inter hos Pliuium minorem in- 

 stituit , neccausas destitit orare. Gratulamur te scholae Romanae praeceptorem , 



Quinctiliane, vagae moderator summe juventae, 

 Gloria Komanae Quinctiliane togae. 



14* 



