R A T I 0. 113 



doctriuae et litterae, atque ita corruptae et impurae traderentur juventuti. 

 Puris et sinceris exemplis earn institui voluit et ipse, sibi doctorum reser- 

 vans probationem , ostendit quam sibi de publioae institutions pretio esset 

 persuasum. Praecepit propterea, ut doctrina vera, doctores veraces moribus 

 essent , adeoque , pro sua cogitandi ratione , absurdum esse putavit eos , 

 qui antiquorum libros exponerent, Deos vituperare, quos illi coluissent. 

 Propterea Christianos magistros rhetoricam et grammaticam docere vetuit. 

 Nemini autem permisit, repente vel temere ad doceadi munus prosilire, 

 sed eos tantum admisit, qui bonis moribus et facundia excellentes, probati 

 essent a- civitatis curia et ab ipso confirmati, ut altiore quodam honore 

 Imperatoris judicio studiis civitatium accederent. Sic igitur nemo, nisi 

 probatus ad docendum admissus, omnes privatae scholae prohibitae, in- 

 stitutioni universae publice provisum. 



Erat hoc profecto novum, Auditores; nam antea cuilibet licebat, qui 

 sui fiduciam haberet, docere et juvenes collectos instituere, quacunque 

 vellet arte et ratione. Non niirum igitur Valentinianum mox illaui resti- 

 tuisse libertatem, ut, si quis vita pariter atque facundia idoneus esset, vel 

 novum auditorium institueret vel repeteret propter Juliani prohibitionem 

 intermissum. 



Sic ubivis scholae restitutae laete iterum florere inceperunt. Sic ille 



veteres revocavit artes, 



Per quas Latinum nomen et Italiae 

 Crevere vires, faraaque et imperi 

 Porrecta majestas ad ortum 

 Solis ab Hesperio cubili. 



Et revera, Auditores, artes et doctrinas per totum imperium floruisse, 

 scholasque fuisse ubivis conditas, facile animadvertimus. Nolo nunc irn- 

 munitates memorare, varii generis artificibus duduni concessas; sed in 

 Africam oculos mecum convertite. Ibi floruerunt in primis architectonicae 

 studia, quae publico stipendio provehere studuit Constantinus, ut ad ea 

 hnpellcret, qui annos duodeviginti nati, liberales artes degustaverint. 

 Picturam quoque ibi multi tractabant, quos variis privilegiis ornatos vi- 

 demus. Carthagine artium liberalium scholae, illic philosophorum offici- 

 nae, cuncta denique vel linguarum gymnasia vel moruni; Alexandriae 



15 



