R A T I 0. 159 



exspectaverit ? Neque vero possim prae temporis augustiis. Id tantum 

 significare et suinmis quibusdam veluti typis notare volui, materiae et 

 formae motum esse perpetuum in organismorum formatione et nutritione. 

 Non sunt tainen lii soli, quibus vita manifestatur, modi. Itaque pergo 

 et de reliquis modis principibus item aliquid dicam, sicuti in corpore iam 

 formato contingunt. Fingemus ita quietem. illias, quam supra contemplati 

 sumus, metamorphoseos. Nee tamen datur ista quies in rerum natura 

 ipsa, sed una cum phaenomenis, de quibus antea monui, oriuntur ea, 

 de quibus iamiam sum dicturus, quod semper tenere debet qui rectam 

 vitae eiusque motus notionem menti sibi informare cupit. 



Summi modi, quibus porro vita manifestatur, sunt duo: motus et sensus. 

 Non amplius spectamus nunc eum motum, qui ad materiae aut formae 

 mutationem pertinet , sed motum partium iam natarum , qualicumque modo 

 ortum et quemcumque in finem factum. Sensum autem volo latissimo 

 vocis significatu, qui conscio animante est vel non conscio, qui apparet 

 turn in ipso illo, quod sentire vocamus, turn in visu, auditu, olfactu, 

 gustu , quippe quae omnia non nisi modi formaeve peculiares sunt sensus. 



Sed cum ita distinguo inter phaenomena sensus et motus, statim mo- 

 nere debeo, non ita id esse accipiendum, quasi motum a sensu excludi 

 arbitrer. Quin potius fatendum est sensum ipsurn. non nisi formam quam- 

 dam esse motus, et motu partium sentientium sublato ipsum sensum in 

 iis flngi non amplius posse. Quod nonnullis quidem forte nctQado^ov 

 erit, ita ut quid mecum cogitem declarandum esse sentiam. 



Sensum organi dicirnus earn illius facultatem, qua rei qualiscumque 

 actionem percipiat. Potest vero in homine , ut ipsi nobis exeinplo simus , 

 perceptio ad conseientiam eius transferri vel non transferri. Illud si fiat, 

 mutatio, quae in organo contingit, a nobis sentitur, uti dicere solemus, 

 atque ita igitur nobis fit manifesta; hoc vero si fiat, perceptio, quae in 

 organo contingit, non apparet, nisi in mutatione conditionis organi, quae 

 mutatio non recta, sed interveniente alio phaenomeno, quod ad conseien- 

 tiam nostri transfertur, tandem nobis fit manifesta. Priore ista ratione 

 igitur unusquisque percipit rem, quae in organon agit, seu potius percipit 

 mutationem , quae ex actione illius rei in organo contingit ; posteriore vero 

 non nisi ratiocinando deducimus ex aliis phaenomenis notionem rnutationis, 



