160 F. Z. ERMERINS 



quam in organo facit res , quae in illud agit. Sed in utroque sensus modo 

 quaestio semper eo redit, ut videndum sit, nuni res percipi possint sine 

 mutatione qualicumque partis sentientis, necne. Contendo autem sine 

 aliqua mutatione sensum esse non posse, vel certe non esse posse per- 

 ceptionem, si sensum facultatern appelles, perceptionem facultatis actionem. 

 Verum quis sibi finget inutationem sine motu? Itaque sensui sine mo- 

 bilitate particularum organorum sentientium, perceptioni sine vero earun- 

 dem motu locus esse nequit; adeo ut, quod dicere coeperam, sensus vul- 

 gari vocis significatu non sit nisi peculiaris ipsius motus forma. 



Sed pergendum est et de motu et de sensu , quos , ne argutias sectari 

 velle videar, e vulgaris sermonis usu solito modo distinguam, agendum. 



Qui in organismo contingunt, aut per eum eiusve partes et particulas 

 fiunt motus , non omnes eiusdem sunfc indolis , ab unove fonte profluunt. 

 Nee tamen negligendum , in infinita ilia motuum diversitate , si rem recte 

 reputas , illorum perpauca tantum esse genera summa , quae oriantur a 

 causis, quas hac certe doctrinarum physicarum conditione distinguere de- 

 bemus. Sunt quidem universe spectati motus in organismo physici aut 

 vitales. Physicos nunc dico, qui non in solis fiunt corporibus viventibus, 

 sed etiam in materia vita non praedita: vitales his oppono, qui maxime 

 animantibus, quae nunc praecipue spectamus, aut certe corporibus orga- 

 nicis, si latius vim vocis extendere lubeat, sunt proprii. 



Et e physicis illis motibus primum iam menti obversatur ille, qui a 

 Brownio nomen habet et quo, si armato oculo attendas, minutas particulas 

 ire, redire, circumire vides, fere ac si animantium instar voluntate essent 

 praeditae. Quern motum tamen, ut qui in particulis rerum vita destituta- 

 rum etiam observetur, iure a vita non pendere arbitramur. Quin equidem 

 nnm in ipsa vita re vera in animantibus eum fieri sit evictum, dubito, 

 licet ad motus, qui in organismis contingunt, fere referri hodie soleat. 

 Sed procul dubio motus in iis sunt physici, omnes illi fere semper con- 

 tingentes et sine ulla intermissione , qui debentur materiae eorum gravitati , 

 elasticitati , expansion! et contractioni propter gradum caloris maiorem, 

 minorem, cohaesionem fortiorem, debiliorem. Pertinent hue motus omnes 

 qui ab organis vivis humoribus viventibus quidem, sed spontaneo tamen 

 motu destitutis traduntur, in quibus priucipem tenet locum sanguinis in 



