R A T I 0. 161 



corporibus circuitus. Pertinent hue motus illi subtilissimi , quibus diversae 

 auris oculique partes feruntur, ut nervus tandem auditorius et opticus 

 excitetur ad lucis et sonorum perceptionem. Sed quis finem inveniat 

 enumerationis, si omnia recensere velit? 



Motus autem vere vitales si respiciamus , duo praecipue sese obferunt, 

 quorum alter latius patet altero, licet uterque et multum observetur neque 

 unquam sileat. Alter horum in superficie membranarum partes internas 

 obvestientium apparet, neque unquara in vita quiescere videtur, quamdiu 

 et ubicumque organa ea minuta, a quibus pendet, adsunt. Nempe in 

 superficie illarum partium, quas respicio, et e quibus nares et organa 

 ^respirationis exempli gratia excito , parvae vesiculae apparent, quae non 

 nisi oculo armato cemuntur, cellulae sunt filamentis valde exilibus 

 praeditae, cilia vocari solent, quae semper in motu sunt, non secus 

 ac segetes agitantur vento, et earn sane vim habent, ut minutas particulas 

 proiicere valeant, ubi has attingit perpetuus illorum ciliorum motus, qui 

 singulis locis, ubi fit, certain in partem dirigitur. Quid sit, quod cilia 

 ilia ut ita moveantur faciat, nescimus; sed vim habere ilium motum in 

 promotionem materiarum eiusmodi superficies ciliis praeditas contegentium , 

 unusquisque videt. 



Alterum motus vere vitalis genus cernitur in organis illis, quae musculi 

 et fibrae contractiles fere dicuntur. Ipsum motum si tantum respiciamus, 

 forma una est et simplicissima. In parvulis harum partium moleculis 

 insidet facultas dispositionena suam ita mutandi, ut unum fibrae extremum 

 ad alterum adducatur. Interveniente systemate nerveo ilia facultas praecipue 

 ad agendum impellitur et maxima hie diversitas est pro imperio voluntatis 

 in nervos, qui illas fibras dominorum instar regunt, quum in alterum 

 ordinem illud imperium sit absolutum, in alterum nullum. Sed haec 

 verbo notare tantum volui; redeo ad ipsum motum, quemadmodum in 

 rerum natura omnibus apparet. Hoc scilicet principio nituntur effectus 

 diversissimi. Hinc multiplex pendet manus hominis ad artes nati motus; 

 hinc vox et loquela; - hinc lenes motus , sub quibus mater infantem 

 suum in sinu fovet, et vehementes illi, quibus grandia carnivora praedam 

 corripiunt et laniant et devorant; hinc volatus avicularum minutissimarum , 

 et magna vis, qua immania cete per maria velocissime feruntur; hinc 



21 



