164 F. Z. ERMERINS 



organorum centralium materie iterum mutatio contingit, quae trunsfertur 

 ad nervos niotui famulantes; nam nervi illi, qui antea quiescebant, nunc 

 ad agendum impellunt musculos, quorum contractione retrahitur manus; 

 quern impulsum ad rnotum his tradere non potuissent, nisi conditione sua 

 mutata. In his omnibus igitur iterum materiae motus est/ qui qualis sit 

 ignoratur, quia nemo iudicare potuit indolem eius mutationis, quae in 

 nervis dum sentiunt, vel ad moturn impellunt accidit; sed de cuius velo- 

 citate ipsi statim iudicare poteritis, cum reputaveritis omnia ilia, quae 

 enarravi, consecutione tarn celeri contingere, ut uno temporis articulo rem 

 non perpendenti fieri videantur. 



Verum ecce ! his primum positis iterum pergo ! Surnamus unum eun- 

 demque in nervis motum esse, quo musculos ad agendum impellunt, 

 neque enim causam video, cur plura eius genera sumamus, at infinitae 

 erunt diversitates turn loci , turn vehementiae aut lenitatis. Mox hunc , 

 mox alium musculum, aut musculorum congeriem ad contractionem im- 

 pellimus; rnodo loquelam, modo artificia quaelibet cogitetis; et vero 

 singulorum, quos ita voluntate regimus musculorum, ideoque nervdrum ad 

 eos tendentium, motus excitatur mox lenior, mox vehementior. Sed sensus, 

 si spatium respiciamus, non minus late per corpus patet, quam motionis 

 facultas; at hie longe aliud quid accidit! Tactus enim alius est corporis 

 frigidi, et calidi, levis et asperi, diversorumque harum JIOIOTTJTMV niodo- 

 rum et graduum; quin dolorum intus ortorum genera plura sunt, unde 

 nomina doloris secantis, pungentis, urentis, qui iterum intendi minuique 

 possunt. Quomodocumque iam nobis rem fifigamus, sive putemus in 

 hisce motus esse generis diversi, sive unum tantum motus genus, sed 

 cuius effectus diversitatem quaerarnus in vehementia maiore rninore, vel in 

 plurium pauciorunive fibrillarum nervorum affectione, vel in utroque, 

 at in cerebro certe tot diversae conditiones qualescumque e rebus illis oriri 

 debent, quot nowrrjTag harum perceptionum distinguimus. Eandemque 

 ratiocinationem si transferamus ad sensuum organa, ad imagunculam 

 retinae traditam, ad sonorum qualiumcumque perceptionein , videte quam 

 oriantur inde motus perpetuo varii, turn in nervis sensuum, turn in ipso 

 encephalo! Et quam multi sint numero magis etiani perspicitur, si repu- 

 temus et sensum universurn et eum, qui in visu, auditu, olfactu, gustu 



