62 OVER DE EERSTE GRONDSTELLINGEN 



wetenfchappen , zo ook de Zedeleer j niet van een. 

 zeker eerile G E v o E L of bezef, maar van hec v E R 

 STAND en de REDEN moec worden afgeleid : en 

 deze vermaning , wordt zy wel verftaan , is waar , 

 goed en nutng; maar wordt zy kwalyk opgevat , dan 

 is zy valsch en fchadelyk. Want voor eerst , is in alle 

 wetenfchappen de aart van alle grondbeginzelen , in. 

 enen eigenlyken en engen zin genomen , dusdanig* 

 dat , hoe zeer zy volftrekt niet anders, dan met ons 

 VERSTAND bevat worden , zy egter van de R E D E N > 

 eensgelyks in enen engen en eigenlyken zin genaamd* 

 niet afhangelyk zyn. Immers het geen de eigenlyke 

 REE>EN leert, leert zy m diervoege, dat zy onder- 

 fcheidenlyk de oorzaak kan aanwyzen , waarom het 

 zelve zodanig en niet anders is. Maar de grondbe- 

 ginzels , de grondwaarheden , zyn eerfte denkbeelden 

 of bevattingen , zyn eenvoudige waarheden f boven 

 welken wy niec verder kunnen opklimmen, en van 

 welken daarom geen verdere 9 geen hogere , geen 

 cenvouvviger reden kan worden gegeven , of eerdere 

 oorzaak aangewezen. Dat nu zodanige eerfle grondbe* 

 ginzelen , zodanige eenvoudige bezeffen, en door zigzel- 

 ven blykbare waarheden (Axiomata)) waarlyk in onze 

 ziel huisvesten en door ons VERSTAND bevat wor- 

 den; dit ontwaart, dit gevoelt een ieder, niet door 

 de eigenlyk gezegde RE DEN of redenering , maar 

 door zyn inwendig bezef en gevoel , zo dra hy in zig 

 aelven keen, en zyne aandagt op zyne ziei, en der 



zel- 



