Gcfteldkeid van bet Vaderland voortvloeijen. 315 



zeer laag ; boven Franeker is het hooger ; en 

 naar de kanc van DUE NT HE hec hoogfte enz. 

 Van Leeuwaardeu af , tot even buiten Gronin- 

 gen , ftaan deeze landen des winters onder wa- 

 ter ; en door de lange waterleidingen en groote 

 uitgebreidheid kan de afcapping niet zeer fpoe- 

 dig gefchieden 5 al zyn deeze landen met geen 

 opper water, zoo als die van ZI/ID - HOLLAND , 

 bezwaard. 



en men zich over de menigte Meeren , Poelen en Vaarten , 

 met recht verwonderen moet. ] KNOOP meld 'er van, dac 

 deeze Provincie zoodaanig met ftroomen, vaarren, gragten en, 

 ilooten doorfneeden is , dat 'er misfchien geen Land meer in 

 de Weereld is, dat water en fcheepryker is dan deeze Provin- 

 ce, /. c. pag. 105. De Meeren bedraagen over de 20. ibidem , 

 pag. 107 feq. t^ n wanneer men hier by, volgens een nader 

 berigt, den aart of hoedanigheid van den groncfin acht neemt, 

 die in het midden der Provincie veelal veen- of mperachtig 

 is , met een weinig klei en zand gemengd : en in Haskerland^ 

 Doniawerflal en Gaasterlavd over het algemeen genomen meer 

 zandachtig is ; en men weinig vette en vaste klei-gronden 

 hier vindt : terwyl de beddingen^ der wateren veelal moer- 

 achtig zyn , fchoon ook op fommige pjaatfen*, (voornament- 

 lyk langs en op den zoogenaamden Koningsweg ) , zand- en 

 fteenachtig. FRIESLAND dus vlak en iaag zynde , ftaat 

 voor een groot gedeelte voor alle winden open, en het heefc 

 geene oude natuurlyk aldaar gegroeide bosfchen of bergen. 

 Ill -de Grietenyen van" Haskerland , Dmiawerjlal en Gaasterlanjy 

 heeft men echter eenige (fchoon geringere als in het zuid 

 en'oostelyk gedeelte deezer Provincie) aangel-egde Planragim; 

 \vaar uit men ligtclyk kan opmaaken , dat FRI^SLANO , 

 niet minder dan HOLLAND , in de wisfelvalligheden van de 

 luchtsgefteldheid deelen moet : en de bevinding leert , dat de 

 2-oodanige ziekten , welke uit eene fcorlutique kwaadfappig- 

 litfip ontfhan 5 ia deeze ftrceken de aigeuieenfte zyn. ]' 



. ex. 



