Geftsldbcid van bet Faderlan d monvheijen. 277 



techt Vapores arfenico - fulphurei noemt , en 

 welken in de Veen - gronden in meenigte zyn , 

 vervuld wordc ; 't welk de daaglykfche ondervin- 

 ding aan alien , die Turf branden , leert ; ter- 

 wyl de fcheikunde derzelver vlugheid bewyst : 

 devvelke , hoe llegter en brakker die is , hoe 

 meer zy van die dampen uitgeefc (#). Dit 

 ondervinden de armften onder de Veen - lieden , 

 by welken van de 10 huisgezinnen wel 9 zyn, 

 die nooit hout branden , maar altoos turf; die , 

 naar rnaate zy armer zyn , ook flegter en brak- 

 ker turf branden : en waar van men den flank , 

 al liggen 'er fomtyds maar 3 aan het vuur , dik- 

 wyls 5 in huane huisjes inkomende , niet ver- 

 draagen kan. Deeze dampen nu blyven in 

 den Dampkring hangen , en zweeven , voorna- 

 mentlyk in de uitgebaggerde pDelen , laag by 

 den grond , want hunne diepte verhindert , dat 

 de wind langs de aarde zo vry als elders geftaadi- 

 ge verfrisfing in de lucht bezorge ; waar door 

 dezelve tusfchen de gebouwen en boomen , be- 

 nevens de hooge dyken als beilooten worden ge- 

 houden , voornamentlyk dan , wanneer 'er wei- 

 nig wind is : maar deeze lucht omringt de men- 

 fchelyke lichaamen , dringt daarin door , en wordc 

 onophoudelyk ingeademd ; het welk niet wel an- 



ders 



C q ) ' Hoe veele teedere geflelten , zegt deeze ever.ge^ 

 roelde Schryver (H- Deel , pag. 507 , SoST) onder het jiif- 

 ferfchap worden niet zelden flaauw en doodelyk 

 door een kloin kooltje zwaveligen turf. 



S3 



