Gsftcldhcid van bet Faderland voqrtvheijtp. 239 



denkt men niet , dat boven het laatfle iet voor 



uit hebbe # 



(sc) Te Purmerend regeerde in 1775*, eene Rotkoorts , 

 die , volgens ontfangen berig-t, echter van weinig aanbelang 

 geweest is. 



Van meerder nafleep was de Rbeumatismus te Volendam , de- 

 welke in den winter van het jaar 1773. ontftaan was , en 

 veel overeenkomst had met de epidemic van Overflacque [ . 

 lull. not. w.~) naardien de Lyders vee-ie wormen by zich hadclen. 

 Volgens berigten van den [Wcl Eerw, Heere MARTINET] 

 van den 14. Augustus 1773., vondt een Medictts van Edam 

 vier menfchen door deze ziekte aangetast , die hen eenige 

 Medicynen toediende : doch federt welken tyd men Doftor 

 en Geneesmiddelen vaarwel gezegd , en alles aan de natuur 

 overgegeven had. Dus verre (1773.) waren J er van de 200 

 lyders maar 4 of 5 geftorven , welken deeze kwaal of in ee- 

 iien hoogen graad hadden , of andere toevallen daar by on- 

 derging-en. Deeze ziekte was een Rhewnatisvin.s , die met ge~ 

 weldige p.ynen , in fommigen als een op de viiezen van het 

 hoofd , by anderen tevens op die des geheeleh lichaains aan- 

 vlel : zynde gewis befhiettelyk , naardien de oppasfers , of 

 liever de huisgenooten alien , wanneer zy ergens een huis^e- 

 zin aandeed , de een voor , de ander na te bedde raakten : 

 Die gezond uitgingen 9 bra^t men uit Texel, Amfterdam enz. 

 ziek te huis. [Men rekent , volgens berigt van den ap. Ju- 

 ny 1775. dat 'er ten minflen 250 of 300 die pynelyke krank- 

 heid ondergaan hebben. Men twyffelde toen , of 'er meer 

 menfchen aan geftorven waren ; hewel men 'er 8 of 10 per- 

 fuonen genoemd heeft; doch welken men meent , dat andere 

 toevallen daar by gehad hebben.] De Vokndammers kon men 

 in J t begin niet beweegen eenige middelen te neeraen. Zy 

 gaven voor , dat zy altoos driemaal inftortten , zonder wellc 

 niemand , naar hun voorgeeven , genavS- Men geloofde dit 

 niet , hoe zeer zy waanden niet ten vollen herfteld te zyn , 

 ten zy ze het derde rscidif hadden doorgeftaan. Men fchreef 

 dit toe aan onachtzaamheid : want, een weinig beter zynde, 

 aten zy te veel , en gingen te vroeg uit , wandelende op 

 hunnen open kouden Zeedyk enz. 't welk zy niet konden ge- 



looven fchadelyk te zyn. Eindelyk middelen moetendc 



gebruiken , vonden zy meest foelaas in eencj aderlating en 

 purgcermiddel. Want de Hcer [MARTINET] hen afkcerig 



ziea 



