Gefteldbcid van bet Fader f and VGortvhetjen. 593 



gegeeten (". CLXUIvj) , fchaaden kunnen) ; 

 harde grutten (/) , en zvvaar te verduvven erw- 

 ten en boonen (#) , die voor zwaar werkende 

 lieden op zyn tyd goed zyn ; op hunne tafels 

 konden hebben. De kool en knollen zyn 

 onder deeze van eene zonderlinge nuttigheid , 

 en teffens-kragtige middelen tegen hec Scorbut. 



Wat vermogen *er by de roode kool zy , 

 zal by de geneezing der Teeringe nader blyken. 



OTTO TACHENIUS kwam uit eene bereiding 

 derzelve van den verftikkenden damp van Rot- 

 tekruid , in het neemen van fcheikundige p'roe- 

 ven , te recht. CHRYSIPPUS , DIEUCHES , en 

 PYTHAGORAS fchreeven 'er ganfche boeken over, 



en 



(p) Die naar de gedachten van den Heere P. DE WIND, 

 jfannterk. pag. loi. fchoon dezelve voor een gezond voed- 

 fel te houden zyn , wanneer ze maatig gebruikt worden , 

 echter veel te winderig bevonden worden , om altoos (21 

 maal 's weeks) als op ecnige fcheepen , gegeeten te worden ; 

 naardien de ondervinding leert , dat, wanneer de Matroozeii 

 driemaal daags gort eeten, geduurig winden geeven, zoo wel 

 van boven als van onderen , met zulk eenen verfchrikkely- 

 ken ftank , dat'er geen dier bekend zy , dat zulk een ftin- 

 kenden drek maakt : waarom Zyn Ed. van oordeel is , dat 

 *er beurtellngs eenige ryst onder dient gedaan tc worden." 



Deeze proeven worden van het fcheepsvolk overgeno- 



men , om dat men van dezelve de beste waarneemingen kan 

 maaken. Men kan dan uit dezelve ligt afneemen , dat Grut- 

 ten , de hoofdfpyze in teeringachtigen uitrriaakende , zonder 

 door ryst vervangen te worden, niet zoo nuttig kunnen -zyn, 

 als men zich daar van verbeeld. 



> (?) Witte boonen worden van den Heer DE WIND met 

 olie. en azyn voor het fcheepsvolk beter : dan met boter ge- 

 oordeeld. Zie de aangehaalde plaats. 



DeeL P p 



