OVER GODS AANWEEZEN, ENZ. 233 



naardemaal de grond of het onderwerp der 

 bedoelingen en rede eenzelvig of identifch 

 2yn. De reden vindcderhalvenhetctogmerk 

 van het aanweezen der waereld, in de rede- 

 lyke wezens , voor 20 ver dezelven zedely k 

 fcyn. Volgendshaarisdienvolgendshet me- 

 chanismus aan hec Technicismtis of de kuns- 

 tige inrichting der waereld ondergefchikt, 

 dan beiden 2yn betreklyk tot levendige en 

 ten laatften tot zedelyke wezens. Het alge- 

 meen gevoelen , volgends welk men den 

 menfchals het eind-oogmerk derzinnelyke 

 waereld gewoon is te befchouwen, is dien- 

 volgends niet enkel aan trptfchheid toete- 

 fchry ven , maar ontftaat uit een juist zelfs- 

 gevoel, door de reden zeer wel te billyken, 

 wanneer men flechts niet enkel den mensch 

 by uitfluiting, maar elk ander wezen, met 



re- 



<lerer feyn als Vernunft, welches ficfr felbrt wieder- 

 fprkht, well grund oder fubjekt der zweke iind ver- 

 nunft identich find. Die Vernunft findet alfo den 

 Endzwek des Dafeyns der Welt in den verniinftigeu 

 Wefen , fo fern fie moralifch find. Nach ihr ift alfo 

 der Mechanismus dem Technicismus oder der kiinstli- 

 chen Welteinrichtung untergeordnet ; beide aber be- 

 ziehen fich auf lebendige iind zulezt auf morajifche 

 wefen. Es riihrt alfo die allgemeineflimme, nachder 

 man den Menfchen als den lezten zwekclerSinnenvvelt 

 anzufehen pflegt, doch nicht bios aus Stoltz fondern 

 aus ei.nem richtigen durch Vernunft fehr wohl zu recht- 

 fertigeudch Selbilgefiilile her , wenu man nur den 



Q 4 



