Geene mindere bezwaren dedcn zich reeds in de befpiegeling op, tcgen hct rekest 

 van den Hcer AUGUST BERGHEMER, Riddcr der vierde klasfc van dc militairc Wil- 

 lems Orde, en van zijnen helper FREDRIIC WIRTZ, verzoekende Zijner Majestcit om 

 confent en privilegie op het.trekken van Wonder zout , Potasch^ Salpetcr en Sal- 

 pet erzout uit gemeene haardasfchc; welke groote ontdekking zij mecnden gemaakt te 

 hebben; benevens vrijftelling van alle belastingen, tot dat dcze zaak haren behoorlij- 

 ken loop hebben zoude. 



Immers noch de Ridder BERGIIEMER , noch FREDRIK WIRTZ bezaten de minfte 

 fcheikundige kennis. Afgaande op eene loutcre toevalligheid , hadden zij begrepcn 

 geheel iets zonderlings te hebben uitgevonden. Zij hadden daarenboven geene berekc- 

 ning van hoeveelheid der verkregcne ftoffen, noch van kosten, die zij aan dcrzelver 

 voortbrenging verfpillen meesten. Van de vier opgegevene zouten, waarvan tvyce 

 zeker een en hetzelfde zijn , konden zij flechts e'en vervvezenlijken , doch wisten ook 

 daarvan de fcheikundige bcftanddcclen niet. 



Gecommittecrden der Klasfe, VROLIK, SERRURIER en VAN CAPPELLE, op zulke 

 losfe gronden zich met het nemen van proeven niet kunnende afgeven , is dit voor- 

 ftel tot nu toe gebleven zonder gevolg, en zal liet vermoedclijk altijd blijven, daar 

 men zich van zulk eene onderneming weinig goeds bcloven kan.. 



. if: njtoo.'ij'J i, r <is \li\ j^(i .'' 

 Van tastbaarder nut is de ontdekking van den landman CORNELIS BUIS ZWART, 



te Aartswoude , om uit den bast van. dc fteng der Althaea-plant draden te berei- 

 den, welke als die van Hennip tot touwwerk zouden kunnen gebruikt worden. De 

 Heeren GLAVIMANS en KOPS, belast met het onderzoek dezer zaak, waarover het 

 Gouvcrnement de gedachten der Klasfe verlangd had , vonden zich in de aangename 

 gelegenheid , van gunftig dcswegens te kunnen berigtea. 



Uit alle nafporingen van fohrijvers , die over het nuttig ' gebruik van deze , ook 

 bij ons gcmeenzame, plant handelen, bleek het immers, dat flechts een eenige, met 

 name de berosmde Spaanfche kruidkundige CAVANILLES , derzelver gebruik tot draden 

 opgeeft. Doch, daar CAVANILLES zijne Vcrhandeling in het Latijn. heeft gefchreven, 

 verdwijnt alle waarfchijnlijkhcid , dat BUIS ZWART van daar zijne ontdekking zoude 

 ontleend en zijne proeven op het gezegde van dien kruidkundigen ondcrnomen 

 hebben. 



De zaak alzoo zich ten voordeele van BUIS ZWART latende aanzien , kwam het er 



C j flechts- 



, i 'i tii.' 1 ''& ' 



