ZEER AANZIENLIJKE, ZEER GEACHTE TOEIIOORDERS !' 



Gcen vak van menfchelijke Wctenfchap is aan zoo vele moeijelijkheden onderwor- 

 pen als dat , hetwclk eene duidelijke en vollcdi ge ontwikkcling bevat van de werk- 

 zaamheden en krachten der natuur. De verfchijnfclen , vvelke deze moecfer van het 

 gcfchapene aanbiedt, zijn zoo zonderling, zoo verfcheidcn, en, naar het uiterlijk 

 voorkomen , zoo verward en tegenftrijdig , dat het oog van den koitzigtigen fter- 

 vcling fcheinert, in ftcde van, bij den eerften opflag, de orde, vvaarmede alles is 

 aaneengefchakeld , op te merken. Ik roepe de oudhcid tot getuige. Hoe vele eeu- 

 wen zijn er verloopen, voor dat haar het eerfte inzigt in dezen fchljnbaren chaos 

 werd vergund! Hoe weinig werd door haar ontdekt! Immcrs niet meer dan hetgcen 

 door de zintuigcn grovelijk werd gadegeflagen? Des niet te min cerbiedig ik eenige 

 van hare vorderingen , en ftel dezclve verre boven de kennis der zulken in latere 

 dagen, wier vernuft zich bij voorkeur bezig hicld, om dc oiitoegankelijke plaatfen, 

 waar de eerfte oorzaken der dingen verborgen liggen, op te fporen. 



Van waar mag het komen , mijne Toehoordcrs ! dat , na de herftclling der wcten- 

 fchappen, het licht, waariu de natuurkundc zich thans verheugt, zoo laat is aange- 

 broken? waren er dan geene mannen, met voortreffelijke bckwaamheden toegerust, 

 die al vroeg met geestdrift de hand floegen aan hare verheffing ? Het ontbrak zeker- 

 lijk niet aan de zulken , maar er werd een genie vcreischt , grooter dan tot nog toe 

 den dag had aanfchouwd, die de gepaste middelen daartoc aanbood. Tocn NEWTON 

 verfcheen , vlugtte de dwaling , die eeuwen lang , onder eencn valfchen fchijn , van 

 het pad der waarheid afleidde. Hij leerde met wat oog men de natuur mocst bc- 

 fpieden , vvelken weg men moest inilaan , om te gcnaken tot dat hciligdom , waar 

 hare geheimen , zoo verre dcze het begrip van den aardbewoner niet te boven gaan , 

 openlijk zijn ten toon gefpreid. Van tocn af heeft de cen na den ander zijne fchre- 

 den derwaarts gerigt ; het fpoor telkens bctcr aangewczcn ; de toegangcn gemakkeltjker 

 gemaakt; in dier voege dat men in ftant gciteld zij gcwordcn, dezc gewijde plaats 

 zoo nabij te komen , dat alrede de bclangrijkfte en moeijclijkfte raadfels , die weleer 

 "het menschdom in vcrbazing hidden opgetogen, zijn uitgclegd. 



Ondcr de genen, die de leer van. NEWTON niet flechts omhclsd, inaar uitgebreid, 



en. 



