C 3' ) 



Ovcral in ons land, zoodra men de boorden der riviercn en vaarten verlaat, 

 komt men uit het drokke gewoel van gewesten , door koophandel en landbouw 

 bloeijende , in barrc duinen en dorre landen. 



Niet dan voor weinige jaren is men begonnen , om ftraatwegen te denken, 

 ter communicatic van de allervoornaamfre fteden , en door ftreken been , vvaar 

 jaadyks duizeude vrachtwagens onze handelsbetrekkingen met den buitenlander 

 ondcrbouden. 



Uren acbtereen trekt men in dit land door zandwoestijnen en beiden , waar 

 men niets dan fchapen aantreft, en . vindt men eindeltjk een dorpje , men ont- 

 nioet er tevens lieden , die geene middelen hebbeti , om bun land behooriijk te 

 bebouwen. En dit is intusfchen de ftaat van den landbouw in het grootst ge 

 deelte van ons Vadetland ten alien tijde gevveest , en nu nog. 



De oorzaken van dit oiigelqofeltjk verfchijnfcl zijn niet, gelijk elders, in de 

 natunr van den grand of in de luchtsgefteldheid te vinden , maar zij zijh hieria 

 gelegen , dat bet ontginnen van woeste gronden te veel kosteu veroorzaakt, 

 welke men geene kaps gezien heeft , immer met behoorlijke winst vergoed te 

 kriigen. 



Hadden intusfchen de Hollanders , toen men overvloed van geld had, aan dat 

 werk ecu gedeelte dier fchatten vvillen belleden, welke men op plantagien in de 

 Wcst-Indien , op Yvica en zelfs op woeste gronden in Noord-Amerika gcfchoten 

 heeft , de landhouw zou gewis ecu grooten vaart gcnomen bebben , en de geld- 

 fchieters hadden er in het eind betcr bijgellaan, dan bij zoo vele buitenlandfche 

 geldleeningen. 



Dan, tegen foortgelijke ondernemingen vcrzettede zich ook nog de Conftitutie 

 dezer Landen ,of liever het chaos van conftitutien der verfchillende gewesten en 

 plaatfen , bij een volftrekt gemis van eenhcid in het binnenlandsch beftuur. Dit 

 dunrde tot er e'e'n algemeen beftuur kwam , hetwelk , niet vooringenomen door 

 perfoneele inzigten , een einde maakte aan deze zaken. Nu begon men met het 

 aanleggcn van nieuwe wegen , met bet graven van nieuwe kanalen , die den ver- 

 voer der producten gemakkelijker maken moesten. Er wierden nu ook nopens de 

 ontginning van woeste gronden zoodanige bepalingen gemaakt, dat Heereu en 

 Gemeenten belet wierden, om nuttige ondernemingen te loor te ftellen. - 



Docb bet is bdcend , hoe het be'han van ons dierbaar Vaderland vernietigd 

 en bijkaiis alle bronnen van welvaart op eens geltopt wierden , waardoor nu we^ 



/ ' der 



