( 53 ) 



hij was omringd, ten fterkfte werd getrolfen. Na zijne terugkomst viel hem het 

 gcluk ten dcele , geroepen te worden tot het hoogfte onderwijs der Wiskundige We- 

 tenfchappen aan Leyclens Hooge Schole. Toen was het, dat hij de Newtoniaan- 

 fche Natuurkunde in alle hare bijzonderheden ontvouwde, niet flechts bij monde 

 voor zijnc leerlingen, maar openlijk bij getchrifte, in dat omvaardeerbaar en alora 

 geprezen boek, (*) waardoor ccne onvergankclijke eerzuil voor zijnen roem is op- 

 gerigt. Hem komt de lof toe, de eerfte gcwcest te zijri, die de verbcterde Na- 

 tuurkunde van NEWTON in hare geheele uitgebreidheid buiten de grenzen van haar 

 Vaderland heeft gebragt. Hij plaatfte haar op onzen bodem, arbeidde zonder op- 

 houden aan hare voltooijing , en voerde haar aldus tot eene trefFende volkomenheid 

 op: Nu zag men alle de dedcn der Natuurkunde tot een gercgeld zamenftel ver- 

 eenigd, waarin zuivere beginfelcn den gang der onderzoekingen beftuurden, en door 

 grondige redenering tot klaarblijkelijke uitkomften geleidden. Hetgeen NEWTON door 

 de fcheppende kracht van zijnen geest had voorgebragt, was niet in alle opzigten 

 voor het ; algemcen gefchikt ; S'GRAVESANDE gaf daaraan met eene meesterlijke hand 

 zulk eene gedaante, dat het bij een iegclijk gocdkeuring konde vinden. Hij, na- 

 melijk, heeft de grondftcllingen van den Engclfchen wijsgeer ontwikkeld, in eejj 

 duidelijk licht gefteld , getoetst , met juistheid beoordeeld , en , eindelijk , geftaafd 

 met oorfpronkelijke bewijzen,' die tot een onverwelkelijk fieraad van zijnen arbeid 

 verftrekken. Beftuurd door hartelijke liefde tot de waarheid , fchroomde hij niet daar, 

 waar het pas gaf, van het algemeen gevoelen af.tewijken. Dit getuigen , om een 

 enkel maar treffend voorbeeld op te noemen , de proefhemingen over de botfing der 

 ligchair.cn, waarmedc hij de nieuwe leer van LEIBNITZ tegen de aangenomene 

 denkbeelden onwederfprckelijk bevcstigde. 



- Hij aanvaardde den gewigtigen post , hem opgedragcn , met eene redevoering , 

 die vooraamclijk ten doele had het nut der wiskunde in alle wetenfchappen , bi}- 



'zonderlijk de Natuurkunde, te betogen (f). Hierin gaf hij zijn gevoelen openlijk 

 te kennen over de wijze, waarop de laatstgenoemde tak van befchaving moest ^ 



wor- 



: 



(*) PJ>y licet tltmenta matJiematica , cxperiaitntii tinfrmat*, Jlvt introdactio ei 

 ffiwtti'iaaam. 



(t) De Mathefcts in tmnibits fcientiis, fraecifnt in Phyjtcit vfu: nit gon it 

 ferfcetiime ex Phy/ca hauriendo Uabita a. d. X. .kal. Julii , Anno 1717- 



