C 54 ) 



worden behandeid. Gecne vsrandermg, 300 waren zijne gedachte-Hj kan 'in cte 

 ftofTelijke wereld voorvallcn , ten minftc niet door ons worden opgcmcrkt , dan die 

 of van beweging haren oorfprong ontlecne, of bewcging voortbrenge; het zij dat 

 Zulks plaats hebbe ten aanzien der ligchamcn in him geheel genomen, of zich be- 

 pale tot de deelcn, waaruit dezc zijn zamcngeftdd. Beweging nu behoort tot dat 

 gene, hetwelk gewoonlijk grootheid wordt genoerad, of voor vermejrdering en 

 vermindering vatbaar is. Zij is dus , en met haar de geheele Natuurkunde een 

 onderwerp dcr wiskunde. De \vetten, naar vvelke de fchepper gevvild hecft dat zich 

 deze bewegingen zouden rigten, moeten den grond leggen der wiskimdige redene- 

 ring; maar dc kennis daarvan ligt niet ovcral even zeer bloot; een groot gedeelts 

 is diep vcvborgcn. Hoc zal men dit aan den dag brengen? Onmiddelltjk, door 

 de natuur met een aandachtig oog gade te flaan; niets, hoe gering ook, in dczen 

 voorbij te zien; en de verfchijnfelcn , die ondcr verfchillende omftaildigheden zijn 

 Tvaargenomen , onderling ter opheldcring met elkander te vcrgclijken. Kunstmatig,, 

 y<x>r de natuur in zulk eenen toeftand te brengen, waarin zij zichzelye niet 

 vertoont, en zorgvuldig te Ictten, hoc zij zich daarbij gedragc. Op deze wijze is 

 men gefaakt tot de kennis van geheimen , welkc de jnenfcheliike kortzigtigheid 

 ganfchclijk fchenen te ontvlugten. 



Wilt gij weten , mijne Heeren ! of S'GRAVESANDR aan deze beginfelen getrouw 

 is gebleven , vraagt hct ziincn berocraden en ijverigen lc;rling , vriend , opvolger , 

 'levensbefchrijver en lofredcnaar (*) , die hem als het beeld van een volmaakten 

 \vijsgcer lieeft gefchetst (f), den geest, waarmede hij ilandvastig vverd bczield, 

 met krachtige trekken aangewezen , en in bijzondcrheden afgemaald. Vraagt het 

 zoo velen , als door hem in de binncnkamercn der natuur zijn ingeleid , inboorliiigen 

 n vrecmdcn , tijdgenooten en nakomelingen , zij zullcn miparig daan r an een on- 

 'wraakbaar getuigenis afleggen, en gulhartig belijden, hoeveel zij aan zijne voorlich- 

 ting hcbben te danken. Doch vraagt het inzonderhcid u zclve, zooverre gij ge. 

 'mecnzaam bekend zijt met den inhoud van dat gadeloos work, waarop ik reeds 

 doelde , en dat , bij al zijne inwendige voortreffelijkhcid , het nederig opfchrift draagt 

 Van Inleiding tot Newtons wijsbcgeerte. 



Vrecind moge bet misfchien fcbijnen, dat S'CRAVESANDE zicb Werin ganfchelijk 



af- 

 



(*) T. N. S. AlLAMAND. 



(t) In eralitni oa viii;o PHILOSOPHO , habita J. d. XXX. Maji 1749. 



