C 7* ) 



had aan de vorming van den onvergetelijken NIEUWLAND ? Wie kent 

 niet de hartelijke vricndfchap , die tusfchen deze twee uitmuntende 

 mannen heerschte ? En wie is er toch , die prijs ftelt op Vaderlandfche 

 Lettcrkunde, die niet met verrukking de heerlijke LLjkrede heeft gele- 

 zen , door VAN SWINDEN over zijnen Vriend en Leerling uitgefpro- 

 ken? 



Gezamenliik met NIEUWLAND, of alleen , ftelde nil VAN SWINDEW 

 cene reeks van werken op , tot onderrigt van de Nedcrlandfche zeclie- 

 dcn. Gij gevoelt , Mijne Heeren , dat hiertoe geheel andere kundighe 

 den , eene geheel andere ftudie , het le/.en van geheel andere werken 

 werden vereisclit, dan die, welke hem tot hiertoe hadden kunnen bezig 

 houden. Het voornaamlle dier werken, de Verhandeling over het be- 

 paleti der lengte op ze door maam-afflandcn , is zeker het volkdigfte , het- 

 welk over deze ftoffe in eenige taal is uitgegeven. In hetzelve wordt eene 

 belangrijke , ik zoude hijna zeggen , eene eenige bij/.onderheid, aange- 

 troffen. Die namelijk, dat zij, die flechts begeeren , bloot , mcchanisch 

 te leeren , even zoo wel onderrigt in dit boek kunnen vindcn, als zij, 

 die verlangen , tot de minfte bijzonderheden van de theorie dier bewer- 

 kingen op te klimmen. Die wijze van de lengte te bepalen was toen 

 bij onze zee - officicren fchaars, en bij de koopvaardijlieden in 't ge- 

 heel niet bekend, Het heugt mij nog , dat er Onderwijxers in de Zee- 

 vaartkunde waren , die deze bevverking niet alleen niet verftonden , 

 maar die er heftig tegen uitvoeren. VAN SWINDEN maalue dezen tak 

 van kennis ook voor onze xeelieden genaakbaar , en bragt oneindig 

 veel toe , om dezelve meer en meer in gebruik te doen geraken. 



De verandering van tijden en omfrandighedcn deden vveldra VAN 

 SWINDEN roepen tot werkzaamheden , weder geheel verfchillend van al, 

 wat hij tot dus verre had behandeld. Eene telling der ingexetenen van 

 Amfterdam werd , na 1795, begeerd, en VAN SWINDEN befluurde hoofd* 

 zakelijk, en met zijne gewone naauwkcurigheid , eene inrigting, welke 



in 



