deel kan gewowien worden : ik wil ook hiermede tc dezen opzigte gaarne 

 gclijk ftellen vele barre zandhoogten, wellce de Veluwfche hcide, en 

 vooral dc Duinen van Holland opleveren, maar flaat hier vvcder het 

 oog op andere Rijken , waar uitgeftrektc gedeelten van het Rijk, uit 

 hoofde van de opgegevene oorzaken,nimmer aan den ftaat der woestheid 

 kunnen onrtrokken worden ; waar de natuur overal zulke ohoverkome- 

 lijke hinderpaleh heeft gefleld, dat het menfchelijke vcrmogen ontoerei- 

 kend is, om dezelve immer te overwinnen. Zouden vvij met zulke 

 ftreken in vergelljking willen brengen de honderd duizende bunders 

 woeste hcivelden, welke als nog voor onzen Landbomv bijna nutteloo* 

 liggen! Of zou derzelverontginningookonmogelLjkzijn,uit hoofde van den 

 vorm van himne oppervlaktc ? maar leveren zij niet doorgaans eenert 

 gelijkmatigen en effen Bodem op, den gemakkelijkften voor alle grond- 

 bewerking , en waar door zij ook van alle zijden toegankclijk zijn; 

 terwijl doze gronden nict minder los en open zijn, dan in de overigc 

 Noordelijke Gevvesten. Het hangt dan enkel af van cene vereeniginj 

 van menfchelijke krachten, dat dezelve met kanalen zijn doorfneden: 

 het krachtdadigst middcl, om ze in vruchtbare velden of winstgevende 

 bosfchen te herfcheppen. Of zouden de aardfoorten, waaruit hunne 

 bodem beftaat , zoo ondankbaar wezen , dat zij den arbeid , daar aan ten 

 koste gelegd, nimmer zouden belooncn ? maar ontdekt men ook hier 

 nict die vermenging van onderfcheidene aard-deelen, welke degewasfen tot 

 hunnen groei behoeven? Is niet reeds eene vruchtbare bovenkorst 

 gevormd door de weldadige Heideplant, welke eeinven lang door hare 

 verrottende wortels, flengen en bladen eene dadelyke bouwaardc, eene 

 w?re humus heeft voortgebragt ? bleef deze bovenaarde flechts eene 

 losfe , \veeke veenilof, zoo levert dezelve eerst door afgraving de nut- 

 tige fabrijk-turf op, waarna zulke bebouwbare dallanden te voorfchijh 

 komen , als waarvan de gelukkige veen - kolonien in de meest Noorde- 

 lijke Gewesien trefFende voorbeelden opgeven. Deze ontginningen , zoo 



I a wel 



