fcenige van alle de Profesforen te Franeker hield hij, gedurende een ge 

 deelte van het jaar, wekelijks eene 'publieke les, in welke dan een of 

 ander belangrijk punt der Natuurkunde werd bchandeld, bij voorbeeld 

 de leer der gasfoorten, waarop de proeven van PRIESTLEY toen ter tijd 

 de aandacht vestigden. Dus had hij , juist toen hem de Beijerfche 

 Prijsvraag bekend werd , over de overeenkomst van Electriciteit en Mag- 

 netismus in publieke lesfen gehandeld. Spoedig werden nu deze le ? fen 

 in den vorm eener Verhandeling overgebragt, welke dan ook de gouden 

 medaille wegdroeg, en naderlund, benevens nog eenige andere ftukken 

 over herzelfde onderwerp , door hem in de meer algemeen bekende Fran- 

 fche Taal is uitgegeven. I Jet befluit, hetwelk VAN SWINDEN uit eigene 

 proeven en waarnemingen trekt, is, dat er in den toenmaligen ftaat 

 der wetenfchap geene goede redenen waren, om eene analogic tusfchea 

 ekctriciteit en magnetismus te veronderftellen , dat, zoo verre men 

 toen zien kon, de electriciteit geene uitwerking heeft op de afwijking, 

 helling, aantrekking en mededeeling van kracliten van den magneet. 

 En in dit befluit had hij volkomen regt. Toen waren er geene gronden 

 voorhanden, om zulk eene overeenkomst te onderftellen, doch nader 

 hand, toen VOLTA ons een nieuw middel ter opwekking der electrici* 

 teit had doen kennen , en vooral na de fchitterende vinding van 

 OERSTEDT , heefc men wel degelijk den invloed der electriciteit op de 

 verichljnfelen van het magnetismus ondervonden. Ondertusfchen is mis- 

 fchien niemand nader dan VAN SWINDEN bij de ontdekking dezer wer- 

 king geweest, indien hij flechts in eene reeks van proeven over dat 

 onderwerp, met den Rusfifchcn Prins GALLITZIN en zijn' breeder en 

 vriend, den Raadsheer Mr. j. P.. VAN SWINDEN, genomen, bedacht ge- 

 weebt ware , om de elcctrifche ontlading niet door maar over de mag- 

 neetnauld te laten gaan. Er zijn verfcheidene proeven in het werk, 

 waarvan ik nu fpreke , in welken eene dunne glasplaat , tusfchen de naald 

 en den electrifchen geleider gdegd , VAN SWINDEN ontwijfelbaar reeds 



I toen 



