( 66 ) 



toen tot belangrijke en onverwachtte uitkomften zoude geleid heb* 

 ben (16). 



Vroegere Natuurkundigen , MUSSCHENBROEIC , KRAFFT , AEPINUS 

 .en anderen, hadden geleerd dat de magneet het ijzer fterker aantrekt, 

 dan een' anderen magneet. VAN SWINDEN toonde duidelijk het tegen- 

 deel , en verrijkte daardoor aanmerkeiijk onze kennis van de eigenfchap- 

 <pen van den zeilfteen (i 7). 



Ik 2oude niet eindigen , indien ik alle de bLjzonderheden vvilde opnoe- 

 anen , die VAN SWINDEN omtrent het magnetismus heeft opgemerkt 

 en aan den dag gebragt. De verzameling y.ijner waarnemingen blijft 

 Jiog altoos eene rijke bron^ waaruit elk, welke deze flofle behandelt, 

 onophoudelijk moet putten. Zoo 'ontleende de fchrandere Geneesheer 

 iHALLE uit dezelve beJangrijke daadzaken , wclke hem tot nieiuve be 

 fchouwingen over de declinatie van de naald konden leiden (18)* Ik ge- 

 .loof, niet te veel te zeggen, indien ik in het algemecn beweer, dat wij 

 het voomaamtle en gevvigtigfte , hctv/elk wij van de dagelijldche veran* 

 dering in dc afwijking van de naald weten , grootendeels verfchuldigd 

 zijn aan den ijver en aan de fchranderheid van VAN SWINDEN en van 

 WILCKE (19). En wij kunnen een' beroemden Franschen Schrijver van on- 

 billijkheid niet vrij pleiten , wanneer hij zegt, dat wij deze kennis eenig- 

 lijk en .alleen.aan CASMNZ IV. te dank en hebben (20). De. waarnemin- 

 gcntoch van cAssmiloopenflechts over achtjaren en werden eenige wei 

 nige reizen 's daags gedaan , terwijl die van ^VA-N SWINDEN een tijdperk 

 van 13 jaren -bevatten , gcdurende lo-van welken , de declinatie ieder 

 uur van den dag werd .waargenomen. Daarenbovcn gaf CASSINI zijn 

 werkje eerst in 1791 ,in het licht, toen men reeds lang de periode der 

 dagelijkfche verandejingen uit de waarnemingen van VAN SWINDEN 

 kende. 



Omtrent den tijd, waarin de Verhandelingen over de overeenkomst 

 van .elcctriciteit en .magnetisums in het lieht verfchenen, maakte de 



leer 



