48 A. K U E N E N 



rerum diversissimarum farraginem nobis venditat? At quanta ex eadem 

 ilia disciplina summo iure exspectamus einolumenta , si critica arte perpetuo 

 utitur et ad gentis conditionem tarn externain quam internam perpetuo 

 attendens , quid omnibus aetatibus commune , quid singularum proprium 

 sit proponere , quid primarium , quid miuoris momenti , quid ipsius religionis 

 principiis consequens, quid aliunde advectum sit, diiudicare conatur! Ar- 

 duum esse istiusmodi conamen et periculosae plenum aleae, non diffiteor, 

 AA. ; nee tamen illos audiendos esse arbitror , qui propter fontium pauci- 

 tatem ab eo abstinendum esse indicant. Hanc enim etsi agnosco et de- 

 ploro, non tantam esse existimo, ut de bono eventu prorsus sit desperan- 

 dum : neque profecto in rei magnitudine et momento desunt illecebrae , 

 quae fortissimum quemque alliciant. 



Quae omnia, de ea gentis historiae parte dicta, quam Veteris Testa- 

 menti spectant libri, etiam ad seriorem aetatem transferenda sunt. Que- 

 relae, quam modo audivinaus, de fontium paucitate hie magis etiam locus 

 est quam antea: at eo maiore cum ardore pauci illi, qui ex ea periodo 

 supersunt, libri tractandi et in historici usum convertendi sunt. Qui He- 

 braicani antiquitatem eamque totam intelligere conatur, nullam eius partem 

 tuto negliget, verum ad historian! populi e captivitate reducis, ad insti- 

 tuta, quae tune temporis invaluerunt, ad mutatam gentis indolem magis 

 etiam animum attendent, quotquot ipsius religionis naturam, praestantiam 

 simul et defectus, cognoscere student. Etsi enim Mosaismus in multis ab 

 antiqua praestantia degeneraverat , multa tamen ad illius indolem probe 

 perspiciendam eadem haec historiae pars conferre poterit: negari enim ne- 

 quit, legem per totam hanc periodum ad ipsam gentem formandam plu- 

 rimum valuisse ; cuius rei caussa et ratio , quantum fieri potest , explicandae 

 sunt, ut ipsum legis institutum inde illustretur. Utilissimam ergo pro- 

 nuntiare Apocryphorum q. d. Veteris Testamenti repetitam lectionem nullus 

 dubito, idque eo minus, quo magis a theologis vulgo negliguntur; quod 

 vel inde patet, quod nostra aetate, conimentariorum sane quam feracissi- 

 ma, vix unus alterve exstiterit theologus, qui ad Apocryphorum interpre- 

 tationem se accingeret. 



Valde profecto dolendum est, ex ipsius lesu et Apostolorum aetate, 

 praeter Christianorum libros, paucissinia superesse monumenta, unde He- 



