R A T I 0. . 51 



bebit. Illud autem fieri non posse sine accurata rerum Hebraicarum cogni- 

 tione, sponte patet. Erant enim ii, qui N. Testamenti libros conscripse- 

 runt, paucis exceptis, natione ludaei; qui lesum in hoc terrarum orbe 

 versantem audiverunt, ad unum omnes ex eadem stirpe erant oriundi; 

 quod item de plerisque valet, ad quos Apostolorum scriptae sunt epistolae. 

 Unde factum est, ut multa in iis deprehendantur libris, quae unice ab 

 eo, qui accurata pollet Hebraicae antiquitatis scientia, expediri possunt. 

 Quid in Euangeliorum interpretatione proficiemus , nisi variarum partium, 

 in quas ludaei discedebant, indole et characterismo bene perspectis? nisi 

 et docendi methodus, quae tune invaluerat, et ludaeorum de variis reli- 

 gionis capitibus sentiendi ratio nobis innotuerint? Plura afferre exempla 

 nil attinet : ad unam provocasse nunc sufficiat epistolam ad Hebraeos , quae 

 omnium instar esse possit. Hanc qui sine accuratissima Hebraicae anti- 

 quitatis, non recentioris tantum sed universae, scientia interpretaretur, 

 rem sane ageret ridiculam et temere incepti mox ipsum poeniteret. 



Neque tamen , iibi haec omnia peregit , satisfecisse videtur N. Testamenti 

 interpres : si enim hoc est intelligere scriptorem , ut quod cogitavit , idem 

 nos legentes cogitemus, ut recte intelligamus N. Foederis libros duo prae- 

 terea requiruntur; alterum, ut singularum sententiarum inter se nexum 

 non tantum, sed totius quoque libri argumentum perspiciamus ; alterum, 

 ut quinam fuerit in ipsius auctoris mente cogitationum nexus et ordo probe 

 intelligentes , cum eo quasi cogitemus. Quae omnia grammaticae quoque 

 interpretationis appellatione comprehendi posse, facile concedo: nihil tamen 

 obstat, quorninus cum recentioribus quibusdam theologis ilia ab hac di- 

 stinguamus. Horum ergo praecepto obsecuti, interpretationi grammatico- 

 historicae adiunginius logicam et psychologicam. lam dicat aliquis, ad 

 utramque rite peragendam hoc unice in interprete requiri, ut tanto ingenii 

 acumine, tanta quoque intellectus exercitatione valeat , quanta homini sanae 

 mentis couipoti et recte exculto vulgo adesse soleut: neque facile quem- 

 quam reperietis, cui de utriusque necessitate firmius quam mihi persuasum 

 sit. Eaedem enim sunt, quae humanam mentem et antea rexerunt et 

 nunc regunt, leges: quas qui ignorat, aut temere negligit, balbutire in 

 N. Foederis librorum explicatione discet, veri nominis interpres exsistet 



numquam. At vel sic magna opus est cautione , ne nostram alius aevi scri- 



7* 



