52 A. K. U E N E N 



ptoribus obtrudentes cogitandi, sentiendi et scribendi rationem, in eorum 

 mente explicanda turpiter labamur. Praeter ea enim, quae omnibus com- 

 tnunia sunt hominibus, cogitandi principia, singulis peculiaria sunt non- 

 nulla, quae tantum accurata investigatione historica cognoscuntur : praeiu- 

 dicatae quasi opiniones; sive eas universi unius aetatis homines fovent, sive 

 pauci tanturn. Hasce opiniones a pueritia inde animo imbiberunt, ita ut 

 iis plane assuefacti sint non tantum, sed etiam in dicendo et scribendo ab 

 iis proficiscantur, iisque quasi firmo et inconcusso fundamento ratiocinationes 

 superstruant. Quod quam verum sit, unusquisque agnoscet, qui in scri- 

 ptoribus aut aevo aut patria aliquantum ab ipso distantibus lectitandis ope- 

 ram suam collocavit. lam istiusmodi opiniones in N. quoque Testamenti 

 scriptoribus agnoscere , nullus dubito : qua in re neminem facile vestrum 

 a me dissentientem habebo, dummodo quid falsam inter et praeiudicatam 

 opinionem intersit, teneamus. Argumentorum q. d. e concessis frequentem 

 usum esse in N. Foederis libris in aperto est: horum autem pleraque omnia, 

 re accuratius perspecta, ad eiusmodi opiniones revocari possunt, quae aut 

 scriptoris, aut lectorum aut utrorumque animis infixae erant, quarumque 

 ergo cognitio ad probe intelligendam illius mentem prorsus sine dubio 

 requiritur. Undenam autem haec peti possit, nisi ex Hebraicae antiquitatis 

 studio, equidem non video: cohaerent enim istiusmodi opiniones, idqufe 

 quam arctissime, cum ipsorum scriptorum origine, patria, institutione , 

 quae omnia ludaica sunt. Quod ne quis ita dictum esse putet , AA. , 

 quasi singulae primi aevi Christianis cum popularibus fuerint communes: 

 nihil sane falsius esset. Hoc enim est religionis Christianae proprium , ut 

 qui Spiritu divino, quern cum hominibus communicavit Ecclesiae conditor, 

 duci se patiatur, verissime ab Apostolo dicatur xatvi) XTicts: dummodo 

 non novus ille homo veteri oppositus plane aut nullo cum eo vinculo 

 coniunctus fingatur. Quae igitur ludaismo addicti fovebant placita, ea ex 

 hominibus Christianis factis non statim radicitus evulsa sunt; alia nullam 

 passa sunt mutationem , alia ulterius exculta , alia denique purgata et emen- 

 data sunt. lam videte, quantum ad haec illustranda conferat antiquitatis 

 Hebraicae studium. Quae enim eadem manserunt, eorum in sacris Isra- 

 elitarum libris fons adest; similia porro cum similibus comparatione optime 

 illustrantur: Christiani ergo scriptores cum ludaicis conferendi illique ex 



