56 A. K U E N E N 



in re et lesus praecesserat et reliquos Apostolos secum habet consentien- 

 tes. Ex hoc involucro ea depromere, quae Christ! asseclarum de rebus 

 novissimis doctrinae propria sunt, res est ardua, quani quum antea haud 

 pauci frustra tentaverint , turn hodie graviorem , quam ut perfici possit , 

 pronuntiaverunt idonei haruoi rerum iudices. Neque equidem per V. Testa- 

 menti et ludaeorum theologiae studium omnes tenebras dispulsum iri affir- 

 mare ausim. Hoc vero certum est, nihil in hac quaestione diiudicanda 

 profici , nisi et ad ea quae singulorum propria sunt N. Foederis auctorum , 

 et ad communem fontem attendamus , unde omnes , nullo excepto , hauserunt. 



Rationem concludo ita : qui N. Testamenti theologiam , eo nomine di- 

 gnam , condere cupit , ei a V. Foedere initium faciendum erit : genetica enim 

 q. d. methodus, uti ubivis, sic in hac quoque disciplina, reliquis omnibus 

 praestat; et praeterea hie argumentis commendatur haud contemnendis. Si 

 enim hoc omnibus commune est N. Testamenti scriptoribus , ut Veteri 

 placita sua superstruant et ex aequalium theologia haud pauca depromant, 

 neque tamen eadem singuli sed sua quisque ratione hac in re versentur: 

 nihil sane magis rei naturae congruum est, quam ut, a communi funda- 

 mento initium facientes, variam qua singuli in eo aedificaverint rationem 

 proponamus , quo magis in unitate diversitas , in ipsa diversitate convenientia 

 appareant. 



Ne vero quis exstimet, ea, quae hucusque disputavi, in Apostolicam 

 tantum quadrare aetatem: quae enim hanc secuta est aetas, non minus a 

 V. Testamento pendebat. Quamdiu enim Apostolorum scripta nondum in 

 unum corpus erant collecta, illud in Christianorum conventibus recitari 

 solebat et multo maior ei auctoritas tribuebatur, quam Pauli v. c. Episto- 

 lis ; ita ut una cum dictis I e s u , ore traditis , unicam credendorum normam 

 constitueret. Solent enim patres q. d. Apostolici placita sua ad lesum et 

 Tr)V YQaqjTjv i. e. Veteris Foederis libros provocando firmare, Apostolorum 

 effata in subsidiuin adhibentes. Adeo cum Christiana sentiendi ratione 

 divina eorum librorum auctoritas coaluerat, ut, qui eos parvi facerent 

 neque ipsi Deo tribuerent auctori , Gnostici et Ebionitarum pars , ex Eccle- 

 siae communione excluderentur. Imo, qui iis tribuebatur honor, in prae- 

 cipuis Gnosticismi caussis numerandus est. Nimirum lesus disertis verbis 

 pronuntiaverat , arctissimam inter Ecclesiam, quam conditurus esset, et 



