62 A. K U E N E N 



longe perfectiorem aliquando esse orituram baud obscure praesignificavit ; 

 in eo ipso potius magnam Veteris Oeconomiae praestantiam suspiciant, 

 quod qui sub ilia vixere optimi quique conditionem perfectiorem vaticinati 

 fuerint; neque postquam ipsa affulsit lux, in diluculo ambulantes sibi pla- 

 ceant. Desinant praesertim in Ethicam Christianam inferre, quae ad legem 

 pertinent Mosaicam: ex utriusque enirn confusione dici nequit, quantum 

 iam ortum fuerit damnum , et .vero etiamnum oriatur. Ut taceam enim , 

 legalem sentiendi rationem, quae medii aevi barbariei accommodata, mode- 

 rante divina providentia, per universum antea orbem Christianum invaluit, 

 nunc etiam in Ecclesia Rcmana omnino vigere, ad ipsos quoque Prote- 

 stantes ea transiit, quorum principiis plane opposita dicenda sit. Qui 

 autem inter hos hanc legalem cogitandi rationem defendunt, ad discrimen 

 inter legen moralem et caeremonias provocare solent, quarum hae cum 

 Christi adventu abrogatae fuerint, ilia etiamnum vim suam retineat. 

 Istiusmodi autem distinctionem , nostrae sane sentiendi rationi acconiino- 

 datissimam, in ipsa lege non inveniri, nee salva eius indole in earn posse 

 transferri , accuratior eius nos docet cognitio : unicum ergo argumentum , 

 quo legem externam Christianis impositam esse evincere conantur, neces- 

 sario cadit. Quod eo maioris habendum est momenti, quo latius error, 

 quern notavi, per orbem Christianum proserpsit. 



Ad theologiam accedo practicam : ad hanc autem ea est studii, quod 

 commendavi, ratio, ut in orationis parte, quae earn spectat, amis potius 

 quam telis utendum esse videatur. Iam enim unum alterumve auditorem 

 benevolum ita mihi videor audire ratiocinantem : u quae hucusque de anti- 

 '/quitatis Plebraicae studio accurato, de Israelitarum historia critice investi- 

 "ganda, de historica Veteris Testament! interpretatione disputavisti , satis 

 //probabilia sunt: at abs tali, quale comrnendas, studio dehortandi potius 

 //sunt, quibus Ecclesiae nostrae ministrare propositum est: ex illo enim ad 

 "ipsam praxin non modo parum utilitatis redundabit, sed critices usus, quern 

 //adeo celebrasti, huic minime accommodatus , imo noxius habendus est: ne 

 u inemorem , istiusmodi studium , quod vix unius hominis est , a theologo , in 

 a tanta rerum addiscendarum copia , neutiquam posse postulari." Audivistis , 

 quae rnihi obiici possunt. Ad haec, quam brevissime potero, respondebo. 



