R A T I 0. 65 



et alia multa aeque absurda ab hominibus indoctis inde deduci, nemo 

 mirabitur, qui quam difficilis sit horum librorum interpretatio , quantopere 

 praeiudicatae opiniones optimis etiam interpretibus fucum facere soleant, 

 perspexerit. Atque ita quidem ipsius etiam S. Scripturae exemplo confir- 

 mari videmus tritum illud, nihil esse tarn utile, quin abusu noxium fieri 

 possit: attamen quod ex ea oriri possit damnum nihili fere est, si cum 

 magna quam praestat utilitate comparatur, et maximam partem evitabitur, 

 si homines Christiani a pueris inde fuerint edocti, quasnam in revelanda 

 veritate leges sibi scripserit Deus, et quid in revelationis , V. Foederis 

 libris consignatae , forma hominibus errori obnoxiis tribuendum sit. 



Idem de Israelitarum historia monendum est: quae puerorum memoriae 

 iam mature inculcari solet. Fuere sane, qui hunc usum reprehenderent , 

 quique satius esse existimarent , pueros patriae historiam et geographiam 

 ediscere , quam gentis Israeliticae fata et Palaestinae conclitionem : qua de 

 re ita sentio, illud faciendum neque tamen propterea hoc omittendum esse. 

 Viderunt enim sagacissimi quique, e Veteris Testamenti libris historicis ad 

 ingenium puerile formandum, ad iustam rerum, quae nunc fiunt et antea 

 factae sunt, aestimationem , magnam percipi posse utilitatem. Hanc autem 

 exspectationem ne fallat eventus, summa theologo practico cautio adhi- 

 benda est. Non sufficit enim pueros rerum, quae narrantur, suavitate 

 allicere: cui consilio alia etiam historia, et melius fortasse, ins'ervire pos- 

 sit; verum penetrandum est in intimum rerum. nexum, ut appareat qualis 

 sit, quae inter religiosam populi conditionem eiusque prosperitatem inter- 

 cedit , necessitudo. Qui hanc recte perspicere cupit , ne opinetur in rerum 

 superficie sibi esse subsistendum ; experientia enim docuit, eos qui pri- 

 moribus tantum labris Hebraicam gustassent historiam, institutionis hinc 

 perceptae mox libenter fecisse iacturam; qui vero interius in earn pene- 

 trassent , magis magisque ea fuisse delectatos et eo uberiores ex ems Studio 

 collegtsse fructus , quo melius ipsius hominis in ea partes et rerum nexum , 

 quern dicunt, naturalem perspexissent. Neque postulamus ab homine pri- 

 vato, ut ea ratione Hebraeorum colat historiam; a fundamentis vero, semel 

 a doctore positis, pleraque nisi omnia hie pendent. Quapropter in eo 

 iustam rerum Israeliticarum aestimationem , et quod illam praecedat necesse 

 est, accuratum et criticum ipsorum fontium stadium merito requirimus. 



9 



