94 M. DE VRIES 



den. Heeft niet Denemarken aan de Duitsche wetenschap, zoo al met 

 den weg gebaand , dan toch zich waardig aangesloten , en , in eendragtige 

 zamenwerking met Zweden , voor de Noordsche talen een licht ontstoken , 

 dat heldere stralen verspreidt tot in den nacht der grijze Scandinavische 

 oudheid? Ziet Engeland. Is daar niet eene levendige belangstelling ont- 

 waakt in de taal van het Angelsaksisch voorgeslacht , en is niet die studie 

 de grondslag geworden eener diepere kennis en krachtiger ontwikkeling 

 van het hedendaagsche Engelsch? Ook bij de volkeren van den Romani- 

 schen stam openbaart zich hetzelfde streven. In Frankrijk , waar de taal- 

 kennis lang met bekrompene eenzijdigheid tot het bloote spraakgebruik 

 bepaald bleef, is allengs het onderzoek verruimd en met een beteren geest 

 bezield , en thans reeds is het mogelijk geworden , in het wezen der Fransche 

 taal een dieperen blik te slaan, dan ooit te voren kon worden vermoed. 

 Het voorbeeld van Frankrijk wekte de verwante natie'n tot navolging op : 

 ook Italic en Spanje bleven niet achter. Wilt gij rneerdere bewijzen? 

 Ziet, hoe de Keltische bevvoners van lerland en de Schotsche Hooglanden 

 met opgewekten lust hunne aloude spraak in eere herstellen; hoe elders 

 de talrijke volkeren van Slavoni&ch ras niet alleen het gebied der wetenschap 

 met een nieuw veld van onderzoek hebben uitgebreid, maar ook door 

 eigen arbeid dien akker rnoedig ontgonnen , en thans reeds welige vruchten 

 gekvveekt. Dock genoeg. Waarhenen wij ons ook wenden , bijna overal 

 vinden wij de taal des lands in hoogere schatting gerezen , hare beoefening 

 opgewassen tot een vroeger ongekenden bloei. 



Een verschijnsel, zoo eenparig en gelijktijdig overal waargenomen , moet 

 noodwendig zijne verklaring vinden in de rigting des tijds, het moet een 

 uitvloeisel zijn van de geschiedenis der latere jaren. Die verklaring is dan 

 ook niet verre te zoeken. De groote gebeurtenissen , die in de laatste 

 halve eeuw ons geheele werelddeel hebben geschokt, hadden overal de 

 strekking om de volkeren op te wckken tot het bewustzijn hunner nationa- 

 liteit. Hetzij eene natie, na langdurigen sluimer, eindelijk ontwaakte tot 

 het besef barer lang miskende regten , en , in overmoedig gevoel van zelf- 

 standige kracht, zich een nieuw volksleven schiep, waarin het tooverwoord 

 nationaal de leuze word, die op aller tongen zvveefde. Hetzij de vader- 

 landsche geest, door vreemde wapeuen bedwongen en gekromd onder het 



