REDEVOERING. 99 



Doch hoe uitstekend ook de waarde zij , aan het denkbeeld van spraak 

 en taal op zich zelve te hechten, hoe aanlokkend ook de beschouwing van 

 de gansche rij der vroegere en latere talen: nog is de belangstelling , die 

 ons dit alles inboezemt, zwak en koel bij hetgeen wij gevoelen voor die 

 eene taal , die als ecu deel is van ons eigen wezen ; voor die klanken , 

 van de lippen eener moeder ons toegevloeid, waarin ons gemoed zijne dier- 

 baarste indrukken ontving , en ons innigst zielsgevoel zich lucht geeft , welke 

 snaar daar ook trille, van de stille verzuchting des harten tot de edele 

 aandrift der heiligste geestvervoering. En die taal behoort niet aan ons 

 zelven alleen: neen, zij is het gezamenlijk eigendom van alle onze breeders 

 en stamgenooten , zij is het erfgoed van dat land, dat alle voorwerpen van 

 ons aller liefde met eenen band omvat, van het vaderland. Zij is, met 

 en door den stam waaruit wij geteeld zijn, opgewassen in den grijzen 

 voortijd, en reeds voor eeuwen inheemsch geworden op dezen grond, dien 

 wij bewonen. Zij volgde al de lotgevallen en wisselingen , die de tijd aan 

 onze vaderen aanbragt; beurtelings gerezen en gedaald, deelde zij in hun- 

 nen voorspoed en bloei , maar . ook in hun teruggang en verval ; en van 

 alles wat in den loop der tijden ons volk heeft gedaan en geleden, gedacht 

 en gevoeld, zijn in haar de onuitwischbare sporen afgedrukt. Zij bewaart 

 in haren schoot den ganschen schat der opmerkingen en lessen , door de 

 ondervinding van het voorgeslacht verkregen; zij is de afspiegeling onzer 

 geschiedenis , de uitdrukking van ons vaderlandsch karakter, het merktee- 

 ken van ons volksbestaan , band en pand onzer nationaliteit. 



Ziedaar, G. T. , u vlugtig geschetst, wat het woord moedertaal in zich 

 besluit. En zouden wij dan eene zoo kostbare bezitting gedachteloos ge- 

 nieten? Neen, altijd hebben wijsgeerige denkers in de diepzinnige gehei- 

 men der spraak een waardig voorwerp hunner beschouwing gevonden ; altijd 

 hebben schrandere vernuften zich toegewijd aan het onderzoek en de ver- 

 gelijking der talen ; en voor de beoefening der eigene taal , wij zagen het , 

 is overal een hoogere ijver ontstaan. Ook bij ons heeft de moedertaal 

 aanspraak op grondige nasporing en zorgvuldige bearbeiding, al ware het 

 alleen , omdat zij onze moedertaal is. Doch hoeveel te meer mag zij die 

 aanspraak doen gelden , omdat zij door innerlijk gehalte haren beoefenaar 

 een overvloedig loon verzekert, en hare voortreffelijke eigenschappen te 



13* 



