100 M. DE VRIES 



hoogere waardering wacht, naarmate zij inniger en vollediger worden ge- 

 kend. En dien lof verdient zij ten voile. Gesproten uit den alouden 

 Gerniaanschen stam , bleef zij aan hare af komst onverbasterd getrouw in 

 oorspronkelijke frischheid , en nog bloeit haar innerlijk leven in het bewust- 

 zijn des volks, nog klopt het met geregelden polsslag in iederen klemtoon. 

 Alle hulpmiddelen en sieraden staan haar in overvloed ten dienste. On- 

 uitputtelijk in hare woordvorming , is zij rijk en verscheiden in beelden, 

 overdragtelijke spreekwijzen en schilderachtige uitdrukkingen. Krachtig is 

 zij en gespierd, kernachtig en zinrijk, maar ook zacht en zoetvloeijend, en 

 altijd welluidend; buigzaam en lenig, maar altijd helder, juist en naauw- 

 keurig. Wei mogen wij met regtmatige fierheid ons verheugen in zulk 

 eene taal: mits dat besef ons Sevens aanspore, haar dubbele zorg en op- 

 lettendheid te wijden. En al noopten ons daartoe niet al de drangredenen , 

 die ik tot hiertoe opsomde, eene bedenking zou reeds voldoende wezen om 

 onzen ijver te doen ontbranden. Want wat ook onze taal op zich zelve 

 moge zijn, zij was en zij is nog steeds het voertuig onzer vaderlandsche 

 letterkunde. Het is in haar, dat de geestgewrochten , op Nederlandschen 

 bodem voortgebragt , voor de nakomelingschap zijn bewaard; in haar, dat 

 het grootste gedeelte is opgeteekend van hetgeen Nederland heeft mogen 

 bijdragen tot verlichting en beschaving der menschheid. En waarlijk, zoo 

 eene taal eenige waarde kan ontleenen van een rijken letterschat, dien zij 

 het aanzijn gaf, en die wederkeerig haar zelve veredelde, dan mag onze 

 moedertaal te hooger rijzen in onze schatting. Maar dan is ook hare be- 

 oefening des te meer een dure pligt; en te meer mag zich onze weten- 

 schap beroemen op het voorwerp van haar onderzoek. 



En welk is nu het doel, dat zij zich voorstelt bij dit onderzoek der 

 moedertaal? Het antwoord is natuurlijk: de kennis der taal. Maar waarin 

 die kennis bestaat, en wat zij omvat: ziedaar de vragen, waar allcs op 

 aankomt. Is het genoeg, dat men zich bepale bij de behoeften der be- 

 schaafde zamenleving, dat men de taal zuiver en sierlijk leere spreken en 

 schrijven , en wat in haar geschreven is , naauwkeurig verstaan : kortom , 

 dat hare beoefening gelijk zij aan die der uitheemsche nieuwere talen, aan 

 welke wij zelden eene diepere studie wijden, dan vereischt wordt voor den 



