102 M. DE VRIES 



des tijds werden verzwolgen; wat al andere, die, op allerlei wijzen ver- 

 vormd en gewijzigd, naauwelijks meer op zich zelven gelijken. Wilt gij 

 een bewijs , hoe rijk dit tafereel is ? Ik noem u slechts cenc opmerking , 

 die er onmiddellijk uit voortvloeit, en wier waarheid telkens vollediger 

 blijkt. Het is deze: dat van al die duizenden en duizenden verschijnselen , 

 die Avij aantreffen in de hedendaagsclie taal, niet een enkel geheel onver- 

 anderd is gebleven; dat elk woord, elke vorm //zijne geschiedenis heeft en 

 zijn eigen leven leeft." *) 



Ruime stof voorzeker, den taalonderzoeker aangeboden! Want elk van 

 die tallooze verschijnselen , hetzij tot het heden of tot een vroeger tijdperk 

 behoorende, moet niet alleen worden opgespoord en erkend, maar ook in 

 het licht gesteld en verklaard. .Het moet worden verklaard in zijne kracht 

 en beteekenis, opdat het gebruik nergens twijfel of onzekerheid ontnioete. 

 Het moet worden verklaard in zijnen oorsprong, in zijne vorming en ont- 

 wikkeling, opdat onze kennis tot helder bewustzijn gerake, opdat wij ons 

 niet vergenoegen met de bloote waarneming van uiterlijke feiten , maar tot 

 het innerlijke doordringen, en leeren begrijpen, hoe elk feit. zijnen grond 

 vindt in de geschiedenis der taal, hoe ook hier het tegenwoordige een 

 noodwendig uitvloeisel van het verledene is. Maar nog een anderen eisch 

 moet ik vermeltlen. Zal de verklaring van een taalverschijnsel werkelijk 

 volledig zijn , dan moet ook het verband worden aangewezen , waarin het 

 staat tot den menschelijken geest, opdat het blijke, hoe en waardoor de 

 uitdrukking evenredig zij aan de gedachte. Immers het gewigtige vraag- 

 stuk, welke de betrekking zij tusschen spraak en denkvermogen , tusschen 

 klank en begrip, verwacht zijne oplossing niet van ijdele bespiegelingen , 

 maar van juiste waarneming en zuivere gevolgtrekking ; en de stof daartoe 

 is alleen in de taal, maar daar ook overvloedig te vinden. Het moge 

 zijn, dat een dergelijk onderzoek misschien meer tot het gebied der alge- 

 meene taalkunde behoort, dan wel regtstrceks tot de studio onzer moe- 

 dertaal; doch zeer zeker mag ook deze dat onderzoek niet verzuimen. Hare 

 taak is het , de stoffe voor te bereiden , die zij aan de wijsgeerige taalkennis 



') GRIMM, D. Gramm. I (K uitg.). p. XIV: // Jedes Wort hat seine Gesuhichte und 

 lebt sein eigenes Leben." 



