106 M. DE VRIES 



keten der stamverwante talen, die men ter vergelijking raadpleegt, een of 

 meerdere schakels outbroken. Het onderzoek moge ruimer en dieper, of 

 beperkter en oppervlakkiger wezen , naarmate de verwantschap of nader 

 of verwijderder zij; maar gewis, hoe meer het omvatte en hoe dieper het 

 doordringe , des te rijker vruchten zal het dragen. 



Werpen wij thans een blik op de geschiedenis der taal, na haar eerste 

 zelfstandige optreden. Welk eene verandering in een achttal eeuwen ! Wat 

 al werking van buiten, wat al eigen ontwikkeling! Denkt aan den mag- 

 tigen invloed, door vreerade talen geoefend. Allereerst het Latijn. Reeds 

 het oude Germaansch had dien invloed ondervonden, toen het wereld- 

 dwingende Rome, ja, den schrik zijner wapenen verspreidde, doch ook 

 de zegeningen des vredes en der beschaving aanbragt. Maar nog eenraaal 

 zou Rome de wereld beheerschen: het werd de hoofdzetel der Christelijke 

 kerk. Daar breidde zich andermaal het Latijn over Germanie uit, en in 

 al wat godsdienst, regt en bestuur betreft, liet het diepe sporen na. La- 

 ter, de klassieke letteren herleven, het Latijn wordt de taal der geleerd- 

 heid, en op nieuw tast het diep in het leven onzer taal, nu eens haar 

 bevruchtend met de kiemen van verstandelijke rijpheid , doch , helaas ! om 

 straks hare vrije uiting te belemmeren, spraakkunst en stijl in knellende 

 boeijen te slaan. En het nieuwere Fransch ! Welk een invloed op 

 Vlaanderen , leengoed der Fransche kroon , Vlaanderen , de bakermat der 

 Nederlandsche letteren. Maar dit was slechts een voorspel van wat de 

 toekomst zou baren. Eerlang valt niet alleen Vlaanderen en Brabant, maar 

 ook de kern van ons noordelijk vaderland, aan Bourgondie ten deel, en 

 de taal dreigt te verstikken on der den stortvloed van vreemde bastaardij. 

 Zij herstelt zich en herrijst in weligen bloei, maar de spraak van het 

 Fransche hof, door eene schare van vlugtelingen in het herbergzame Ne- 

 derland verspreid, en nu getooid in den sierlijken dos van hoofsche be- 

 schaving, hervat haren invloed, die rusteloos voortduurt tot op heden 

 toe. Doch waar zoude ik been , indien ik alles wilcle aanstippen , wat 

 het Nedeiiandsch aan andere talen te danken of te wijten heeft? Kon 

 het anders of een volk, dat door zeevaart en handel, door wetenschap en 

 kunst, met de geheele beschaafde wereld in aanhoudende betrekking stond, 

 van overal nieuwe voorwerpen en nieuwe denkbeelden ontleende, moest 



