110 M. DE VRIES 



derlijke zamenwerking van velen; en bij vereenigden arbeid zal het mogelijk 

 zijn, die taak al verder en verder te volbrengen, en telkens eene schrede 

 nader te komen tot het verhevene doel. 



Er blijft mij nog over te spreken van de vereiscMen , bij het onderzoek 

 in acht te nemen. Wei is het noodig, dat deze naauwkeurig worden be- 

 paald. Hoe ligt zou men op het onafzienbare veld het spoor kunnen ver- 

 liezen, indien daar niet een rigtsnoer gespannen ware, dat men veilig 

 volgen kon. Het waarschuwend voorbeeld van vroegere taalbeoefenaren is 

 daar, om ons de treurige gevolgen te leeren van beginselloosheid en wei- 

 feling. Hoevele bruikbare krachten werden niet verspild! Hoevele dwa- 

 lingen onbedachtzaam verspreid! Hoevele verschillende stelsels en tegen- 

 strijdige meeningen doorkruisten elkander, vruchteloos wachtende op eene 

 afdoende beslissing! Hoe weinig beantwoordde de vooruitgang der weten- 

 schap aan hetgeen zoo talrijke arbeiders en zooveel werkzame vlijt schenen 

 te beloven ! En waardoor zijn die pogingen gefaald ? Orndat het onderzoek 

 niet werd voorgelicht door heldere bewustheidj omdat men te werk ging 

 zonder plan , zonder orde en regel ; omdat men het doel niet geraarnd , 

 den omvang niet berekend, maar vooral de vereischten niet vastgesteld 

 had. Gelukkig is ook hier de ondervinding de beste leermeesteresse ge- 

 weest. Zien wij dan , welke grondregels zij als de ware en beproefde heeft 

 doen kenuen. 



De gewigtigste les, door de ervaring verkregeu, is de overtuiging, dat 

 voor het taalkundig onderzoek geen andere grondslag mag worden erkend, 

 dan de taal zoo als zij door alien gesproken wordt , zoo als zij leeft in den 

 boezeni van het geheele volk. Er was een tijd, dat men spraakkunsten 

 en woordenboeken als wetgevende magten eerbiedigde, of aan gevierde 

 schrijvers een beslissend gezag opdroeg, en angstvallig zich op hun voor- 

 beeld beriep. Men vormde zich begrippen en schreef regels voor, aan de 

 bijzondere opvatting van enkele personen ontleend, maar veelal met de 

 volksspraak in lijnregten strijd. Zoo werd de wetenschap van het leven 

 vervreemd, de taalkuncle met de taal zelvc in voortdurende tegenspraak 

 gebragt. Zoo droeg zij ontwijfelbaar de kiem des verderfs in haren schoot. 

 Of zou de levende taal zich geschikt hebben naar de verdichtselen der 



